ESNAF VE
KÜÇÜK SANAT İŞ SAHİPLERİ ARASINDA HASIL OLAN ANLAŞMAZLIKLARIN HALLİNE DAİR
İHTİYARİ TAHKİM YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
Şumul
Madde 1- 507 sayılı Kanunun kapsamına giren esnaf, küçük sanat
sahipleri, hizmet ve meslek erbabı ile iş sahipleri arasında tamamlanması ve
sonuçlandırılması zamana bağlı işlerden dolayı veyahut imal veya tamir olunan
mamüIlerin ayıp ve kusurlarından meydana gelen anlaşmazlıklar bu Yönetmelik
hükümlerine göre çözülür.
Hakem Mukavelesi
ve Tahkim Şartları
Madde 2 -Birinci maddede gösterilen anlaşmazlıkların hakem yoluyla
haIledilebilmesi için anlaşmazlığın çıkmasmdan evvel taraflar arasmda yapılmış
yazılı hususi tahkim mukavelesi bulunması veya iş münasebeti dolayısiyle tanzim
edilmiş olan yazılı mukaveleye tahkim şartının konulmuş olması gerekir.
Bu şartlar mevcut
olmadıkça bu Yönetmelik hükümlerine göre uyuşmazlığın halli için hakeme
gidilemez.
Hakemler
Madde 3 -Bu Yönetmeliğe göre taraflar arasında çıkacak
anlaşmazlıkları halletmek üzere il merkezlerinde ve ayrıca merkez nüfusu 10.000'den
fazla olan ilçe merkezlerinde daimi hakem teşkilatı kurulur.
İl merkezlerindeki
hakemler üç kişiden ibaret olup heyet halinde çalışırlar. Bunlardan valilikçe
görevlendirilen birisi başkanlık yapar. İlçe merkezlerindeki hakemler bir kişiden
ibarettir.
Hakemlerin ayrıca birer
de yedeği bulunur.
.
Hakemlerin Tayini
Madde 4 -İl merkezlerindeki hakemler ve yedekleri valilikçe, ilçe
merkezindeki hakem ile yedeği kaymakamlıkça bu işi yapmağa yeterli kimseler
arasından üç takvim yılı için seçilerek mutad vasıtalarla ilan edilir. Seçimde
yedeklerin sıraları ayrıca tesbit olunur. Evvelce seçilmiş olanların tekrar
seçilmeleri caizdir.
Yetkisi
Madde 5 -İl hakem heyetleri il merkezi ile hakemi bulunmayan ilçe
merkezleri ve bunlara bağlı bucak ve köylerdeki ilçe hakemleri ise ilçe merkezi ile
bu ilçeye bağlı bucak ve köylerdeki anlaşmazlıkları halle yetkilidir.
Hakem Heyetine
veya Hakeme Müracaat
Madde 6 -Hakem heyetlerine veya hakeme müracaat eden taraf iki nüsha
dilekçe verir ve bu dilekçeye;
a) Tarafların isim ve adresleri,
b) Anlaşmazlığm konusu,
yazılır ve hakem mukavelesi veya tahkim şartı anlaşmasının aslı veya sureti
eklenir.
Muracaat uzerine hakem
heyetı veya hakem muteber bır hakem mukavelesı veya tahkim şartı mevcut olup
olmadığını arıaştırarak tahkim talebinin muteber ve haklı sebeplere
dayandığını tesbit ederse keyfiyeti taraflara tebliğ eder.
Tahkim talebinin muteber
ve haklı sebebe dayanmadığı anlaşılırsa keyfiyet müracaat sahibine tebliğ olunur.
Yukarıdaki tebliğlerin
muhatapları itiraz ettikleri takdirde anlaşmazlığın hakem tarafından halledilip
edilemiyeceği o yerdeki ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemece karara
bağlanır.
Hakemin
Anlaşmazlığa Bakamaması
Madde 7 -Hakemler aşağıdaki hallerde kendilerine intikal eden
anlaşmazlıkların çözümüne bakamazlar ve taraflarca herhangi bir talep olmasa bile
kendiliklerinden çekilmeye mecburdurlar:
1- Kendisine ait olan
veyahut doğrudan doğruya veya dolayısıyla alakadar olduğu anlaşmazlıklarda,
2- Aralannda evlilik bağı kalkmış olsa bile karısının, kendisinin veya karısının
usul ve füruunun, üçüncü dereceye kadar (Bu derece dahil) nesepten, kendisiyle
sıhriyet hasıl eden evlilik kalksa dahi ikinci dereceye kadar (Bu derece dahil) sebepten
civar hısımlarının veya aralannda evlatlık rabıtası bulunanlara ait
anlaşmazlıklarda,
3- İki taraftan birinin vekili veya vasisi veya kayyumu sıfatiyle hareket ettiği
anlaşmazlıklarda,
4- Anlaşmazlığın hakeme intikalinde Yönetim Kurulunda bulunduğu derneğe, görevli
bulunduğu belediyeye veya diğer bir tüzel kişiye ait anlaşmazlıklarda,
Hakemin Reddi
Madde 8 -Aşağıdaki ha1lerde hakemler bizzat kendilerini red
edebilecekleri gibi taraflardan birisince de reddolunabilir.
1- Anlaşmazlıkta iki
taraftan birine nasihat vermiş veya yol göstermiş olması,
2- Anlaşmazlıkta iki taraftan biri veya üçüncü şahıs muvacehesinde kanunen
icabetmeden reyini beyan etmiş olması,
3- Anlaşmazlıkta şahit veya bilirkişi sıfatiyle dinlenmiş veya hareket etmiş
olması,
4- Anlaşmazlığın dördüncü dereceye kadar (Bu derece dahil) civar hısımlanna ait
bulunması,
5- Anlaşmazlığın halli esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir
düşmanlık bulunması,
6- Umumiyetle hakemin bitaraflığından şüpheyi mucip önemli sebepler bulunması,
Red İşlemi
Madde 9 -Hakemin reddine ait usuli muameleler, Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun 516 ncı ve müteakip maddeleri hükümleri gereğince yapılır.
Duruşmaya
Hazırlık
Madde 10 -Davacı; hakem heyetine veya hakeme hitaben yazılmış 3
nüsha dilekçe ile müracaat suretiyle davasını açar. Dava dilekçesinin hakemlikçe
alınıp deftere kaydedilmesiyle dava açılmış olur.
.
Dava dilekçesinde davacının adı, soyadı ve adresi, davalının adı, soyadı ve
adresi ve varsa taraflann vekillerinin adı, soyadı ve adresleri, davanın konusu,
vakalar, hukuki sebepler ve deliller ile talep yazılarak evrakı müsbiteler mevcut ise
bunlann da asıl veya suretleri dilekçeye bağlanır.
Dava dilekçesi ile
birlikte tahkim masraflarını karşılamak üzere dava dilekçesinde yazılı meblağın
yüzde ikisi nisbetinde tahkim masrafları karşılığı hakem heyeti veya hakem
adına mahalli Halk Bankası veya bu bankanın bulunmadığı yerlerde T.C. Ziraat
Bankasına yatırılarak makbuzu dava dilekçesine eklenir.
Yukandaki hususlar yerine
getirildikten sonra dava dilekçesi karşı tarafa iadeli taahhütlü olarak tebliğ
edilir ve karşı taraftan 7 gün içinde yazılı mürafaasını bildirmesi istenilir.
Hakem heyetleri veya hakemler 7 günlük müddetin bitiminden sonra ilk 5 gün içinde
hakem önünde cereyan edecek olan tahkikatın şeklini ve müddetlerini tayin ile
duruşma gününü tesbit ederek taraflara iadeli taahhütlü olarak tebliğ eder.
Duruşma
Madde 11 -Hakem heyetleri tahkikatın yapılması işini içlerinden
birine bırakabilirler. Tahkikat tamamlandıktan sonra hakem heyetleri kendilerine tevdi
olunan evrak üzerinde hüküm verirler.
Tebligata rağmen
taraflardan birinin veya her ikisinin duruşmaya gelmemesi halinde gıyap ve müracaata
bırakma muamelesi yapılmaksızın evrak üzerinde karar verilir. Hakem heyetleri veya
hakemler Iüzum gördükleri takdirde tarafları dinleyebilirler.
Taraflann dava neticesine
müessir olabilecek beyanlan zapta geçirilir ve kendilerine imzalatılır. Duruşma
sırasında ibraz edilen senetler vesair vesikalar zapta iliştirilir.
Hakem heyetleri veya
hakemler şahit ve bilirkişi dinleyebilir ve Hukuk Usulü Mahkemeleri Kanunundaki
hükümleri dairesinde yazılı beyyine üzerinde tetkikat yapabilirler.
Hakem heyetleri veya
hakemlerce taraflara ve bilirkişilere yemin ettirmek icabettiği takdirde bunlann ticari
davalara bakmakla görevli mahkemeye gönderilerek yemin ettirilmesine karar verilir.
Şahitlerin yemininin
icrası ve imtina edenlerin dinlenmesi hakem heyetleri veya hakemlerin talebi ile anılan
mahkemece yapılır.
Bilirkişi tayininde taraflar arasında ittifak olmaz ise, bilirkişi hakem heyetleri veya
hakemler tarafından tayin olunur. Hakem heyetleri veya hakemler mahallinde keşif ve
muayene yapabileceği gibi ekspertiz de yaptırabilirler.
Hakem heyetleri veya
hakemler davanın devamı müddetince dava dosyasının taraflar veya vekilleri ile
bilirkişi ve eksperler tarafından tetkikine müsaade ederler.
Duruşma veya tahkikat
sırasında ceza tahkikatına esas teşkil eden bir sahtelik hadisesi zuhur ederse, ceza
mahkemesince bu hususta karar verilinceye kadar tahkikat tehir olunur ve tahkim müddeti
işlemez.
Hakem heyetleri veya
hakemler huzurunda sulh, feragat veya kabulde bulunulabilir.Bu takdirde yapılan beyanlar
zapta geçirilerek taraflar ve hakem heyetleri veya hakemler tarafından imzalanır.
Tahkim Müddeti
Madde 12 -hakem heyetleri veya hakemler ilk içtimalarından itibaren 6
ay zarfında hüküm vermeğe mecburdurlar. Bu müddet ancak tarafların veya taraflardan
birinin sarih ve haklı talebi üzerine hakem heyetleri veya hakemlerin isteği ile o
yerde ticaret davalarına bakmakla görevli mahkeme kararı ile uzatılabilir.
Duruşmanın Sona
Ermesi
Madde 13 -Hakem heyetleri veya hakemler , dava konusunun kafi derecede
aydınlandığına ve tetkike muhtaç başkaca husus kalmadığına kanaat getirdikten
sonra duruşmanın sona erdiğini bildirir ve karar verilmiş ise tefhim eder. O celsede
karar tefhim edilmeyecek ise hangi tarihte tefhim edileceği taraflara tebliğ olunur.
Hakem Kararı
Madde 14 -Hakem heyetlerinde kararlar çoğunlukla verilir. Bu kararlar
mevzuat hükümleri dairesinde hakkaniyet, nesafet, örf, adet ve teamüllere göre
ittihaz olunur.
Karara muhalif kalan hakem muhalefet sebebini yazarak altını imzalar.
Hakem kararlannda
tarafların isim ve adresleri, anlaşmazlığın neden ibaret olduğu, taraflann iddia ve
müdafaalarının özeti, kararın gerekçesi, hakem ücreti ve tahkim masraflan,
talebedilmiş ise avukat ücreti ile işin mahiyet ve icabına göre hükmolunacak
tazminatın miktarı ve taraflarca ne nisbette ödeneceği belirtilir.
Hakem kararları 4 nüsha
olarak yazılır ve imzalandıktan sonra bunlardan iki nüshası taraflara iadeli
taahhütlü olarak tebliğ olunur. Hakem kararlarının yürürlüğe konulması
zorunludur. Ancak taraflar tebellüğ tarihinden itibaren bir hafta içinde ticari
davalara bakmakla görevli mahkeme nezdinde usul ve esas bakımından itirazda
bulunabilirler.
Mahkemeden tehiri icra
kararı alınmadıkça itiraz icrayı durdurmaz.
Hakem Ücretleri
Madde 15 -Hakem heyetine veya hakemlere intikal eden anlaşmazlıklar
dolayısiyle hükmedilecek hakem ücretleri o yerde uygulanmakta olan avukatlık asgari
ücret tarifesi esaslarına göre tesbit olunur. Tesbit olunan bu ücret hakem
heyetlerinde 3'e bölünmek suretiyle ödenir. Tek hakem olan yerlerde ise hakeme
avukatlık asgari ücret tarifesine göre tesbit olunan ücretin üçte birisi
ödenir.
Çeşitli
Hükümler
Madde 16 -Hakem heyeti veya hakemlerin kayıt, dosya, yazışma ve
benzeri büro işleri ilçe merkezinde birlikçe tavzif edilecek dernek ve il
merkezlerinde ise birlik tarafından yapılır ve derneklerce yapılan masraflar hakem
heyeti veya hakem kararıyla hangi tarafa tahmil edilmiş ise o tarafca 10 uncu madde
gereğince ödenmiş olan masraf karşılığından mahsup ve tediye olunur.
Madde 17 -Bu
Yönetmeliğin 2 nci maddesi gereğince tahkim sözleşmesi veya şartı mevcut
olmadığı için hakeme müracaat edemiyenler 507 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (1)
fıkrası gereğince ilgili derneğin yönetim kuruluna müracaatta bulunabilirler.
Yönetim kurulu zararın ödenmesine karar verilebileceği gibi cezayı gerektiren
hallerde üyeyi haysiyet divanına da sevkedebilir.
Madde 18 -Bu yönetmelikte hilafına hüküm bulunmayan hususlarda Hukuk
Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri kıyasen uygulanır.
Madde 19 -Bu
Yönetmelik yayım tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Madde 20 -Bu
Yönetmeliği Ticaret ve Sanayi Bakanlıkları yürütür.
|
