|
28/09/2006 tarihli ve 26303 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 23/08/2006
tarih ve 2006/10895 sayılı “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında
Oluşturulan Gümrük Birliği’nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında
Bakanlar Kurulu Kararı” ile; Türkiye veya Toplulukta serbest dolaşımda
bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden
yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare
tarafından yetki verilmiş kişi ve kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince
vize edilen A.TR Dolaşım Belgeleri ile ilgili işlemler de düzenlenmiştir.
Buna göre;
Gümrük Birliği kapsamında olan sanayi ürünü,
işlenmiş tarım ürünü ve serbest dolaşımda bulunan eşya için A.TR Dolaşım
Belgesi düzenlenebilmektedir. Serbest dolaşımdaki eşya, tümüyle
Türkiye veya Toplulukta elde edilmiş olan ya da tamamı veya bir kısmı
3.ülkeler menşeli olup, Türkiye ya da Toplulukta ithal işlemleri
tamamlanmış, gerekli gümrük vergisi, eş etkili vergisi ve resimleri tahsil
edilmiş, bu vergi ve resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış
eşyadır.
2006/10895 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına
dayanılarak Gümrük Müsteşarlığı tarafından hazırlanan A.TR Dolaşım
Belgelerine ilişkin 70 seri no’lu Gümrük Genel Tebliği 03/05/2009 tarihli,
27217 sayılı Resmi Gazetede ve bu Tebliğde değişiklik yapan 72 seri no’lu
Gümrük Genel Tebliği 11/06/2009 tarih, 27255 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Tebliğ doğrultusunda, esnaf ve
sanatkarlar tarafından kullanılacak olan A.TR Dolaşım Belgelerinin basım ve
dağıtım yetkisi Konfederasyonumuza verilmiştir.
Bu düzenlemeler gereğince, A.TR Dolaşım
Belgelerinin dağıtımı, düzenlenmesi ve onaylanmasına ilişkin olarak
Konfederasyonumuza ve birliklerimize verilen yetkinin aşağıdaki esaslara
göre kullanması zorunludur:
I- A.TR Dolaşım Belgelerinin
Satışı ve Takibi:
1.
A.TR
Dolaşım Belgeleri Konfederasyon tarafından birliklere, birlikler tarafından
da sadece esnaf ve sanatkarlar odaları üyelerine satılacaktır.
2.
A.TR
Dolaşım Belgesi 2009 yılı için, Konfederasyon tarafından birliklere 3
TL’den, birlikler tarafından talep eden üyeye 6 TL’den satılacaktır.
Birliklerce A.TR Dolaşım Belgesinin onaylanması karşılığında onay ücreti
olarak 2 TL. alınacaktır. İlgili tebliğler gereğince belgenin satış ve onay
fiyatı TOBB tarafından Gümrük Müsteşarlığının uygun görüşü alınarak
belirlenmekte ve TESK ve TOBB tarafından ülke genelinde standart olarak
uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır.
3.
Birlikler sadece sattıkları belgeleri onaylayabilirler. Konfederasyon,
kullanılmayan A.TR Dolaşım Belgelerini yıllık dönemler itibariyle Gümrükler
Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadır. Bu nedenle birliklerimiz sattıkları
belgelerin onay için geri gelip gelmediğini takip etmek, geri gelmeyen
belgelerin durumunu araştırarak 2 ayda bir olmak üzere düzenli aralıklarla
geri gelmeyen belgelerin numaraları ile ilgili üyenin ismi, vergi numarası
ve geri gelmeme gerekçelerini içerecek bir yazı ile Konfederasyona bilgi
vermek zorundadır.
4.
Belge satış işlemlerinin takip edilebilmesi amacıyla genelge ekinde bir
örneği bulunan A.TR Dolaşım Belgesi Kayıt Formu kullanılarak belge ile
ilgili satış işlemleri ayrı bir dosyada tutulacaktır. Bu formun, formdaki
bilgilerin tamamının, belgeyi talep eden esnaftan alınarak doldurulması
(e-posta ve faks varsa yazılacaktır.) zorunludur.
5.
Birliklerden satın alınan A.TR Dolaşım Belgeleri sadece adına satın alınan
kişilerin kendi ihtiyaçları için kullanılabilir. Bu belgeler başka kişi veya
firmalara verilemez veya satılamaz.
II- A.TR Dolaşım Belgelerinin
Onay Yetkisi ve Onaylanması:
İhracatçılar tarafından
düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri birlikler tarafından onaylanırken
aşağıdaki hususlar yerine getirilmelidir:
1.
A.TR Dolaşım Belgeleri
sadece AB üyesi ülkeye gidecek Gümrük Birliği kapsamındaki ve serbest
dolaşımda bulunan eşya için düzenlenebilir.
2.
A.TR
Dolaşım Belgesi, sanayi ürünleri ile işlenmiş tarım ürünleri ve serbest
dolaşımda olan eşya için düzenlenir. Bunlar dışındaki veya AB üyesi
ülkeler dışında bir ülkeye gönderilen eşya için düzenlenmiş belgeler
onaylanmaz.
3.
A.TR
Dolaşım Belgesinde kayıtlı eşyanın serbest dolaşımda olup olmadığına ilişkin
haklı sebebe dayanan herhangi bir tereddüt olması halinde, eşyanın serbest
dolaşım statüsünün tevsikini teminen aşağıdaki belgelerden bir veya birkaçı
ya da varsa gerekli görülen başka belgeler olay bazında yapılacak
değerlendirmeye göre talep edilebilir;
−
Eşyanın teminine ilişkin müstahsil
makbuzu,
−
Satış faturaları,
−
İthalat beyannameleri,
−
Alış faturaları,
−
Dahilde işleme izin belgesi,
−
Telafi edici verginin ödendiğine
dair makbuz örnekleri,
−
Telafi edici vergilerin ilgili
eşyanın ihracat beyannamelerinin kapatılması esnasında ödeneceğine dair
taahhütname,
−
Üretici firmaya ilişkin kapasite
raporu.
4.
A.TR
Dolaşım Belgesi 5 nüsha olarak düzenlenmektedir. Öncelikle belgenin
içeriğindeki bilgiler Birliklerimiz tarafından kontrol edilecektir. Belgenin
ilk sayfası olan ve sahteciliği önlemek amacıyla yeşil menevişli olarak
basımı zorunlu olan 1. nüshasında sadece gümrük vizesi
bulunacaktır. Bu nüshada Birliklerimiz bir işlem yapmayacaklardır. Diğer 4
beyaz nüsha ise Birliklerimizce onaylanacaktır. Onaylanan 4 nüshadan 3’ü
ihracatçı üyeye verilecek diğer nüsha Birlik bünyesinde saklanacaktır.
İhracatçı esnaf, yeşil menevişli 1.nüshayı gümrükte vize ettirecek, beyaz
nüshalardan ikisini gümrüğe verecektir. Yeşil menevişli nüsha ihracatçı
tarafından karşı ülkeye verilecektir. Gümrük İdaresi kendisinde kalan 2
nüshadan birini Konfederasyona gönderecek, böylece kontrol imkanı
sağlanacaktır.
5.
A.TR
Dolaşım Belgeleri kural olarak ihracattan önce düzenlenmektedir. Ancak
belgenin hata, unutulma, ihmal ya da özel durumlar nedeniyle ihracat
sırasında düzenlenmemiş olması, ithalatçı ülke tarafından düzenlenen
belgenin teknik nedenlerle kabul edilmemesi, eşyanın varış ülkesi üçüncü bir
ülke iken AB üyesi bir ülke olarak değişmesi, eşyanın AB üyesi bir ülkeye
gönderilmek üzere ihraç edilmişken AB üyesi başka bir ülkeye gönderilmesi
durumlarında A.TR Dolaşım Belgesi sonradan düzenlenebilir. Bu halde A.TR
Dolaşım Belgesinin 8 no’lu kutusuna “Sonradan verilmiştir”
ibaresi yazılacaktır.
6.
A.TR
Dolaşım Belgesinin çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde
ihracatçı, yetkili idare veya kuruluşa başvurarak sertifikanın ikinci bir
nüshasının düzenlenmesini talep edebilir. Bu halde ise 8 no’lu kutuya
“İkinci nüshadır” ibaresinin yanı sıra ilk belgenin sayısı ve tarihi de
yazılacaktır.
7.
A.TR
Dolaşım Belgesinin, ihracatçı ülke gümrük idaresince vize edildiği tarihten
itibaren 4 ay içerisinde ithalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilmesi
gerekir. Eşyanın süresi içerisinde gümrüğe arz edilmiş olması durumunda 4
aylık süreden sonra da belge kabul edilebilir. “Sonradan verilmiştir”
ibareli belgelerin vize tarihi düzenlendikleri tarihtir. Basitleştirilmiş
usul kapsamında düzenlenen belgelerde ise fiili ihraç tarihidir. “İkinci
nüshadır” ibareli belgelerin vize tarihi ise ilk belgenin vize tarihidir.
8.
İthalatçı ülke gümrük idaresi, ihracatçı ülke gümrük idaresince verilen A.TR
Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya eşyaya ilişkin bilgilerin doğruluğu
hakkında makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol
sonucunda, anılan belgeleri sonradan kontrol talebi ile vizeyi yapan
ihracatçı ülke gümrük idaresine gönderebilir. Bu durumda gümrük idaresi
ilgili belgeyi veren kuruluşa belge ile ilgili bilgi soracaktır. Sonradan
kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresinin, kontrol
sonucundan en geç on ay içerisinde haberdar edilmesi gerekmektedir. Aksi
halde ithalatçı ülke gümrük idareleri, söz konusu eşyaya Gümrük Birliği
hükümlerinin uygulanmasını reddedebilir. Bu durumda sonradan kontrol
talebinde gerekli süre içerisinde cevap verilmemesinde ihmali bulunan
kuruluşlara ihracatçı tarafından rücu hakkı doğacaktır. Dolayısıyla
teşkilatımızın A.TR Belgesinin satış, onay ve kayıt ile ilgili işlemlerinde
azami özeni göstermesi ve yukarıda sayılan esaslara titizlikle uyması önem
arz etmektedir.
İlgili Tebliğler gereğince, esnaf ve
sanatkarlarımız tarafından kullanılacak olan A.TR Dolaşım Belgeleri
Konfederasyonumuz tarafından bastırılmış olup, birliklerimize talepleri
doğrultusunda gönderilecektir.
Uygulamada birliğin sağlanması
bakımından, esnaf ve sanatkarlarca birliklerimize onay için getirilen A.TR
Dolaşım Belgelerinin öncelikle; Konfederasyonumuz Hukuk Müşavirliği ve AR-GE
Müdürlüğünün onayından geçmesi gerekli görülmüştür.
Bu bağlamda; A.TR Dolaşım Belgesi onaylayacak olan birliklerimizin, onay
vermeden önce Konfederasyonumuz ile irtibata geçmesi (Elif
Güliz BAYRAM ve/veya Uzman Yardımcısı Neslihan YOKUŞ),
A.TR Dolaşım Belgesini Konfederasyonumuzun 0 312
425 75 26 no’lu faksına göndermesi ve yukarıda anılan personelin teyidini
takiben onaylanması gerekmektedir.
Bilgilerinizi ve gereğini önemle rica ederiz.
|
