05/06/2004 tarihli ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun; istihdam başlıklı 6’ncı maddesinde, “Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerlerinde, üretimin niteliğine göre sorumlu yönetici istihdamı zorunludur.

Sorumlu yönetici olabilmeye ve sorumlu yöneticilerin yetki, sorumluluk ve çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hüküm gereği; 27 Ağustos 2004 tarihli ve 25566 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Gıda ve Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri İle Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmelik” kapsamında sorumlu yöneticilikle ilgili esaslar belirlenmiştir.

İşletmelerin nevi ve büyüklüğüne göre, söz konusu Yönetmeliğin 29. maddesinin (c) bendi çerçevesinde; belirlenen alanlarda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Konfederasyonumuz tarafından  yetkilendirilmiş mesleki Federasyonlarımızla birlikte açılan kurslardan sorumlu yöneticilik usta eğitim belgesi almış olmaları hâlinde sorumlu yönetici olarak istihdam edilebilmekteydiler.

Fakat söz konusu Yönetmeliğin 29.maddesinin (c) bendinin yürütmesinin durdurulmasıyla ilgili açılan davada Danıştay 10. dairesi 14/10/2006 tarihinde yürütmeyi durdurma kararı vermiştir.

Bu karar gereği,

·   Yönetmeliğin 29.maddesi (c) bendi kapsamında 14/10/2006 tarihinden önce “sorumlu yönetici” olarak istihdamı sağlanan ustaların, çalıştıkları işyerlerinden ayrılıncaya kadar sorumlu yöneticilikleri devam edecektir. Bu çerçevede sorumlu yönetici olarak görevleri devam eden ustaların istihdam başlangıcında işveren ile noter sözleşmesinin yapıldığı tarih, kendi işyerinde sorumlu yönetici olarak görev yapan ustalar için ise gıda sicil sertifikası/çalışma izni ve gıda sicil belgesinin düzenlendiği tarihin esas alınacağı,

·   Söz konusu ustaların;

-  Çalıştıkları işyerinden ayrılmaları halinde aynı veya başka bir işyerinde,

-  İşyeri adresinin değişmesi halinde aynı veya başka bir işyerinde,

-  İşyerinin kapanması halinde başka bir işyerinde sorumlu yönetici olarak istihdam edilemeyecekleri,

-  Yürütmenin durdurulması kararı öncesi (14/10/2006 tarihinden önce) anılan kurslara katılarak “sorumlu yönetici usta eğitim belgesi” almış ancak, herhangi bir işletmede sorumlu yönetici olarak görev almamış ustaların yürütmenin durdurulması kararı uyarınca işletmelerde sorumlu yönetici olarak görev almalarının mümkün olamayacağı,

Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca tarafımıza bildirilmişti.

Diğer taraftan Danıştay 10. Dairesi tarafından 8. Daireye gönderilen davada, adı geçen Yönetmeliğin 29. maddesinin (c) bendi iptal edilmiştir. Ancak, söz konusu karar Konfederasyonumuzca 07/08/2008 tarihinde temyiz edilmiş olup  yargılama devam etmektedir.

Bu kapsamda yürütmenin durdurulması kararı öncesi gıda üreten işyerlerine sorumlu yönetici olarak atanmış ve halen sorumlu yöneticilik görevini yürüten ustaların Danıştay 8. Dairesinin vermiş olduğu iptal kararı gereği, gıda üreten işyerlerine sorumlu yönetici olarak atanmaları ve bu işyerlerinde sorumlu yöneticilik görevlerini sürdürmelerinin mümkün olamayacağı hususu Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 22 Eylül 2008 tarihli ve 2008/30 sayılı genelgesi ile tüm İl Müdürlüklerine bildirilmiştir.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın sorumlu yöneticilik görevine atanmış ve halen sürdürenlerin, bu görevlerini sürdüremeyeceklerine ilişkin söz konusu genelge ile kanunen düzenlenmiş ve yetkilendirilmiş kurumlar tarafından açılan kurslarda eğitim görmüş ve konusunda uzmanlaşmış bilgi ve deneyim kazanmış, “Sorumlu Yönetici Usta Eğitim Belgesi” almış esnaf ve sanatkarlarımızın bu alanda çalışma hak ve yetkileri ellerinden alınmış olduğundan söz konusu işlemler öncelikle anayasa ile güvence altına alınmış bulunan müktesep haklar ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle, söz konusu genelgenin iptali ve yürütmesinin durdurulması talepli olarak Konfederasyonumuzca Danıştay’da 21/11/2008 tarihinde yeni bir dava açılmıştır.

Küçük işletmeler açısından son derece gerekli ve ihtiyaca cevap veren bu uygulamanın devam ettirilmesi son derece gerekli ve önemli bir husustur. Esnaf ve sanatkarımız açısından oldukça önemli olan ustalık belgesine sahip elemanların sorumlu yönetici olabilmeleri önündeki engellerin kaldırılması, Konfederasyonumuzca yakından takip edilmektedir.