Çalışma Alanları  >> Çalışan Çocuklar >> TESK'in Çalışan Çocuklar Konusunda Yaptığı Çalışmalar

Çocuk işçiliği konusunda yapılan araştırmalar göstermektedir ki, çalışan çocukları çalışma hayatından çekmek, ancak çocuğu çalışmaya iten nedeni ortadan kaldırmakla mümkün olabilecektir. Yani genel anlamda tüm ülkede yoksulluğun ortadan kaldırılması, gelir düzeyinin yükseltilmesi, eğitim sisteminde köklü reformların gerçekleştirilmesi çocuk işçiliğini ortadan kaldırabilir. Bu hedefler ise ancak uzun vadede gerçekleştirilebilecek makro hedeflerdir.

Ancak kısa vadede çalışan çocukların çalışma şartlarının iyileştirilmesi amacıyla alınabilecek birçok önlem bulunmaktadır. Öncelikli hedef de bu olmalıdır. Ülkemizde 18 yaşın altında sanayide çalışan çocukların büyük çoğunluğu küçük işletmelerde çalışmaktadır. Bu çocukların büyük bir çoğunluğu geleneksel usulde çırak-kalfa-usta ilişkisi içinde hem işyerinde çalışmakta hem de bir meslek öğrenmektedir. Küçük bir bölümü ise (yaklaşık 250.000 çırak) 3308 sayılı Mesleki Eğitimi Kanunu kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen çıraklık eğitimi sistemi kanalıyla meslek öğrenmektedir.

Mesleki eğitimle ilgili sorumluluğunun bilincinde olan ve çalışan çocuklarla ilgili sorunun çözümünün temelde geleceğin esnaf ve sanatkarları olacak çırak çocuklara eksiksiz bir meslek eğitimi ve elverişli çalışma koşullarının sağlanması olduğunu düşünen TESK, bu düşünceden hareketle, 1991 yılında kuruluş kanunu olan 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanununda değişiklik yapmış ve eğitim yönetmeliklerini çıkararak Türk meslek eğitimi sistemi açısından yaşamsal öneme sahip yeni düzenlemeleri uygulamaya geçirmiştir.

Yapılan düzenlemelerin en önemlilerinden biri çıraklık eğitiminde çırak ve kalfa olarak yer alan gençlerin çalışma şartlarının iyileştirilmesini amaçlayan özel bir denetim sisteminin kurulmasıdır. Yapılan düzenleme ile işletmelerde yapılan meslek eğitiminin çeşitli açılardan mevzuata uygun olup olmadığının denetlenmesi ve işyerine bu konuda danışmanlık yapılması amacıyla TESK’in alt teşkilatı olan oda ve birlikler bünyesinde işyeri denetleme ve danışmanlık grupları (İDDG) kurulması zorunluluğu getirilmiştir.

İDDG, Türkiye’de küçük işletmelerde çalışan çocukların çalışma koşullarının iyileştirilmesini sağlamak üzere bir sivil toplum kuruluşu tarafından oluşturulan ilk denetim birimleridir. Aynı zamanda İDDG’ler TESK’e bağlı odalara üye esnaf-sanatkarlara yönelik mesleki eğitimin niteliğine sahip çıkmak ve çalışma koşullarının iyileştirilmesini sağlamak bakımından bir oto-kontrol sistemidir. Bu da Türk  mesleki eğitim sistemi ve çalışan çocuklar açısından bir dönüm noktasıdır.

Oda, birlik ve Konfederasyon bünyesinde kurulan İDDG’ler bağlı olduğu bölgedeki iş hacmine göre 4-5 kişiden oluşmaktadır. Üyelerin biri bölgedeki çıraklık eğitimi merkezinde görevli uzman bir öğretmen, diğerleri ise fiilen mesleğini icra eden oda üyeleridir.

İDDG’ler odalarına kayıtlı işyerlerinin pratik meslek eğitimine uygunluğunu denetleme ve aynı zamanda üyelere danışmanlık hizmeti vermek amacıyla kurulmaktadır. 1475 sayılı İş Kanununa göre 3 veya daha az kişi istihdam eden işletmelerin denetimi iş müfettişleri tarafından yapılamamaktadır. Genellikle esnaf işletmesi olan bu işyerlerinin denetim boşluğunun doldurulması açısından İDDG’ler özel bir önem taşımaktadır.

Konfederasyonumuzun tüm bu çalışmaları yürütürken dikkate aldığı ve üzerinde durduğu asıl konu, İDDG’lerin işyerlerinde denetim yaparken cezacı bir yaklaşımdan ziyade iknaya ve bilgilendirmeye dayalı bir danışmanlık yaklaşımını benimsemesidir. Aynı yaklaşımın işyerlerinde denetim yapan tüm kuruluşlar tarafından benimsenmesinin ve işyerlerini denetleyen tüm kurumların işbirliği içinde çalışmasının yararlı olacağı açıktır.

TESK’in İDDG’ler konusunda başlattığı çalışmalar, 1995 yılından itibaren ILO/IPEC tarafından çeşitli projeler desteklenmeye başlanmıştır. Böylece, TESK tarafından üstlenilen bu sorumluluğa uluslararası destek sağlanarak İDDG üyelerinin eğitilmesine, İDDG’lerin çalışan çocukların durumları üzerindeki doğrudan etkisinin en üst düzeye çıkartılmasına katkıda bulunulmuştur.

 

 

 


Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu
Tunus Cad. No:4 06680 Bakanlıklar / ANKARA
Tel: 0312 418 32 69 Fax: 0312 425 75 26
info@tesk.org.tr