|
BİRİNCİ
KISIM
Amaç, Kapsam ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1.
— Bu
Kanunun amacı; esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında çalışanların
meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini
kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerini
ve meslekî eğitimlerini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve
halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak, meslek
disiplini ve ahlâkını korumak ve bu maksatla kurulan tüzel kişiliğe
sahip kamu kurumu niteliğindeki esnaf ve sanatkârlar odaları ile bu
odaların üst kuruluşu olan birlik, federasyon ve Konfederasyonun çalışma
usûl ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2.
— Bu Kanun,
esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında çalışanlar ve esnaf ve
sanatkârlar tarafından kurulan esnaf ve sanatkârlar odaları ile bu
odaların üst kuruluşları olan birlik, federasyon ve Konfederasyon
hakkında uygulanır.
Tanımlar
MADDE 3.
— Bu
Kanunun uygulanmasında;
a) Esnaf
ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve
Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca
belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik
faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve
kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan,
basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere
tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri,
b)
Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
c) Genel
Müdürlük: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Esnaf ve Sanatkârlar Genel
Müdürlüğünü,
d) Oda:
Esnaf ve sanatkârların kuracakları ihtisas ve karma esnaf ve sanatkârlar
odalarını,
e)
İhtisas odası: Aynı meslekte faaliyette bulunan esnaf ve sanatkârların
bir araya gelerek il merkezlerinde veya ilçelerde kurmuş oldukları esnaf
ve sanatkârlar odalarını,
f) Karma
oda: İhtisas odası kurabilecek sayıya ulaşamayan değişik mesleklerdeki
esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek kuracakları odaları,
g) Şube:
Birlik tarafından oda kurulamayan ilçelerde açılacak ve buradaki esnaf
ve sanatkârların işlemlerini yürütecek hizmet birimlerini,
h)
İrtibat bürosu: İhtisas odalarının ve ilçelerdeki karma odaların çalışma
bölgeleri içerisinde açacakları büroları,
ı)
Birlik: Aynı ilde kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, aralarındaki
dayanışmayı temin etmek ve bu odaların il genelinde işbirliği ve ahenk
içerisinde çalışmalarını ve gelişmelerini sağlamak ve o ilin esnaf ve
sanatkârlarını temsil etmek amacıyla il merkezlerinde kuracakları esnaf
ve sanatkârlar odaları birliklerini,
j)
Federasyon: Aynı meslek dalında kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının,
üyelerinin meslekî yönden ihtiyaçlarını karşılamak, çalışmalarını ve
gelişmelerini ülke genelinde işbirliği ve ahenk içerisinde
yapabilmelerini sağlamak amacıyla, kuracakları esnaf ve sanatkârlar
federasyonlarını,
k)
Konfederasyon: Esnaf ve sanatkârlar odaları, birlikleri ve
federasyonları arasında birliği temin, gelişme ve ilerlemeyi sağlamak ve
genel olarak esnaf ve sanatkârların çalışmalarını meslekî yönden ve kamu
yararına uygun olacak şekilde düzenlemek ve bu hususta gerekli görülecek
her türlü tedbiri almak ve teşebbüste bulunmak, meslekî eğitimlerini
geliştirmek, esnaf ve sanatkârları yurt çapında ve uluslararası düzeyde
temsil etmek, sorunlarının çözümü için ulusal ve uluslararası kurum ve
kuruluşlar nezdinde gerekli girişimlerde
bulunmak, ulusal ekonomideki gelişmelere paralel olarak lüzumlu
görülecek meslekî tedbirleri almak ve Bakanlık tarafından esnaf ve
sanatkârlarla ilgili verilecek görevleri yapmak üzere kurulan Türkiye
Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,
l) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşları: Oda, birlik, federasyon ve
Konfederasyonu,
m) Sicil:
Bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde
ayrı bir birim olarak kurulan Esnaf ve Sanatkâr Sicili Müdürlüğünü,
n) Sicil
Gazetesi: Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini,
o) Asgari
ücret: Onaltı yaşından büyük işçiler için
uygulanan brüt asgari ücreti,
p)
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanı: Esnaf ve sanatkâr meslek
kuruluşlarının işlemlerinin ve verilecek hizmetlerin elektronik ortamda
yapılmasını sağlayan sistemi,
İfade
eder.
İKİNCİ KISIM
Esnaf ve
Sanatkârlar Meslek Kuruluşları
BİRİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar
Odası
Odaların
kuruluşu
MADDE 4.
— Odalar,
oda kurulmak istenen yerde çalışmakta olan sanat, hizmet ve meslek
sahipleri ile esnaftan en az beşyüz kişinin
isteği ve Bakanlık izni ile kurulur. Oda unvanında esnaf, sanatkâr veya
esnaf ve sanatkâr ibaresi yer alır.
Oda
kuruluşu ile ilgili olarak mülki idare amirliğine verilecek müracaat
dilekçesine Bakanlık tarafından Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında hazırlanmış örneğine uygun düzenlenen oda kuruluş tutanağı ve
oda ana sözleşmesi eklenir. Ayrıca oda kurucu üyelerinin tüm
bilgilerinin eksiksiz olarak Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanına
girişi yapılır. Oda kuruluş tutanağı ve ana sözleşmesi, sicil müdürünün
gözetiminde tanzim ve imza edilir. Oda kuruluş işlemlerinin gerçeğe
uygun olup olmamasından sicil müdürü sorumludur.
Mülki
idare amirliği onbeş gün içinde kuruluş
talebini inceler ve görüşü ile birlikte kuruluş belgelerini noksansız
olarak Bakanlığa gönderir. Bakanlık kuruluş talebi hakkında ilgili
birliğin görüşünü alır. Bakanlık bir ay içinde kuruluş için izin verip
vermediğini bildirmediği takdirde oda kurulmuş sayılır.
Kurulan
odanın üyeleri arasında olup diğer odalardan ayrılmış olanların eski
odalarındaki üyeliği sona erer ve dosyası üyesi olduğu yeni kurulan
odaya bir ay içinde devredilir.
Karma
odalarda, odanın talebi ve birliğin onayı ile meslek komiteleri
kurulabilir.
Odaların
çalışma bölgesi
MADDE 5.
— Odaların
çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari sınırlarıdır.
Birden
fazla ilçe bulunan büyükşehir il
merkezlerinde kurulan odaların çalışma bölgesi
büyükşehire dahil ilçelerin idari sınırlarıdır.
Aynı
çalışma bölgesinde, faaliyet konusu aynı olan birden fazla oda
kurulamaz.
Çalışma
bölgesi odaların faaliyet sınırlarını belirler, esnaf ve sanatkârların
meslekî faaliyetleri çalışma bölgesi ile sınırlandırılamaz.
Odalar,
her türlü sorumluluk kendilerine ait olmak kaydıyla çalışma bölgesi
içinde birlikten izin alarak irtibat bürosu açabilirler.
Odaya
kayıt
MADDE 6.
— Esnaf ve
sanatkârların sicile kayıtları yapılmadıkça, hiçbir şekilde odaya kaydı
yapılamaz. Sicile kayıt olan esnaf ve sanatkârlara ait bilgiler sicil
tarafından; elektronik ortamda, iş yerlerinin bulunduğu yerdeki, iş
yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve
sanatları ile ilgili ihtisas odasına; meslek ve sanatları ile ilgili
ihtisas odası bulunmayanların bilgileri ise karma odaya kayıt için
gönderilir. İlgili oda yönetim kurulu, bu kişilerle ilgili üyelik
kararlarını ilk toplantısında alır.
Oda
kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için oda kurulması mümkün olmayan
yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik marifetiyle tutulur.
Esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen hizmetler, ilçelerde şube açmak
suretiyle birlik tarafından verilir.
Aynı iş
yerinde birden fazla konuda faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar esas
faaliyeti ile ilgili odaya kayıt olurlar. Ancak, üye isterse
yükümlülüklerini yerine getirmek kaydıyla diğer faaliyetleriyle ilgili
odalara da sicil marifetiyle kayıt yaptırabilir.
Esnaf ve
sanatkârlar odasına kayıtlı olanlar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
bünyesindeki ticaret ve sanayi odasına, ticaret odasına, sanayi odasına,
deniz ticaret odasına; bu odalara kayıtlı bulunanlar ise esnaf ve
sanatkârlar odasına kaydedilemezler. Sermaye şirketlerinin ortakları,
başkaca esnaf ve sanatkârlık faaliyeti olmadıkça, sadece şirket
ortaklığı sebebiyle hiçbir şekilde esnaf ve sanatkârlar odalarına üye
kaydedilemezler.
Üyelik
şartları
MADDE 7.
— Oda
üyeliği için aşağıdaki şartlar aranır:
a)
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak veya yabancı devlet tabiiyetinde
bulunmakla beraber Türkiye'de sanat ve ticaret yapıyor olmak.
b) Medeni
hakları kullanma ehliyetine sahip olmak.
c) Vergi
mükellefi olmak ya da vergiden muaf olmak.
d)
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıtlı olmamak.
Üyeliğin
son bulması
MADDE 8.
— Aşağıda
belirtilen durumlarda üyenin oda kaydının silinmesine yönetim kurulu
tarafından karar verilir, durum sicile bildirilerek kaydın silinmesi
temin edilir ve kaydı silinen üyeye oda tarafından on gün içinde üyenin
odaya bildirdiği iş yeri veya ikamet adresine yazılı olarak bildirilir.
a) Daimi
olarak odanın çalışma bölgesi dışına çıkanlar.
b) 7
nci maddede belirtilen şartlardan herhangi
birini kaybedenler veya bu şartlardan herhangi birine sahip olmadığı
sonradan anlaşılanlar.
c) Sanat
ve mesleğini yapmaktan sürekli olarak men edilenler.
d) Vergi
mükellefiyetini sildirenlerden altı ay içinde tekrar vergi mükellefiyeti
tesis ettirmeyenler.
Üyelikleri sicil tarafından silinenlerden, üye niteliğini tekrar
kazananların oda üyeliği sicil tarafından tekrar tesis edilir. Bu
şekilde üyeliği tekrar tesis edilen üyenin daha önce kazanmış olduğu
hakları aynen devam eder. Ancak, esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının yetkili organlarında görevli olup da oda üyeliği
yukarıdaki sebeplerden dolayı kesintiye uğrayanların yetkili
organlardaki görevleri de kendiliğinden sona erer. Bu kişiler
üyeliklerini tekrar kazanmış olsalar dahi o döneme ilişkin yetkili organ
üyelikleri devam etmez.
Odaların
organları
MADDE 9.
— Oda
organları şunlardır:
a) Genel
kurul: Genel kurul toplantı tarihinden en az altı ay önce odaya
kaydolmuş ve Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından, ilgili esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından alınacak, genel kurul
toplantısına katılacaklar listesine dahil olan üyelerden oluşur.
b)
Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, üye sayısı 1000'den az olan
odalarda yedi, üye sayısı 1000-2000 olanlarda dokuz, 2000'den fazla olan
odalarda onbir kişiden oluşur ve genel kurul
üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı
sayıda yedek üye seçilir.
c)
Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev
yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Oda genel
kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 10.
— Oda genel
kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda
başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelerini
seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço ve gelir
ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu programda yer alacak olan üyelerin
meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ
üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp kalmamasına
karar vermek.
f)
Bakanlıkça düzenlenen oda ana sözleşmesinde değişiklik yapılması
hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön izne dayanarak karar
vermek.
g) Odanın
meslekî faaliyet alanını ilgilendiren konuda kurulabilecek federasyona
kurucu olma hususunda alınan yönetim kurulu kararını onaylamak.
h)
Bakanlıktan alınan ön izne dayanarak fesih teklifi hakkında karar
vermek.
ı)
İmkânları nispetinde öncelikle faaliyet alanları ile ilgili branşlarda
olmak üzere öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri safi
gelirlerinin %10'unu geçmemek kaydıyla kamu
yararına faaliyet gösteren kuruluşlara ve belge veya diğer kanıtlara
dayandırılmak kaydıyla muhtaç durumdaki oda üyelerine yardımda
bulunulmasına karar vermek.
j) Bağlı
olduğu birliğin muvafakati alınmak şartıyla kuruluş amacını
gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım ve
satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar vermek.
k) Bağlı
olduğu birliğin muvafakati alınmak kaydıyla üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve
mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla
sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere
iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları
kurmak üzere vakıf kurmaya karar ve bu konudaki işlemleri yürütmek üzere
yönetim kuruluna yetki vermek.
l)
Yönetim kurulu tarafından teklif edilen uyulması zorunlu meslekî
kararları kabul ya da reddetmek.
Oda
yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 11.
— Oda
yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda
işlerini mevzuat ve genel kurul kararlarına uygun olarak yürütmek.
b)
Bakanlığın mevzuat gereği vereceği görevleri yerine getirmek.
c) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alacak olan
üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini
bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d)
Uyulması zorunlu meslekî kararları almak hususunda, bağlı bulunduğu
birliğe iletilmek üzere genel kurula teklifte bulunmak.
e) Oda
üyelerinin sicillerini tutmak ve bu bilgileri Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında güncelleştirerek eksiksiz ve doğru olarak her an
hazır halde bulundurmak, üyeler tarafından talep edilen belgeleri
bilgisayar ortamında düzenlemek, ayrıca üyelerinin çalışma konuları
hakkında resmî makamlarca istenilecek bilgileri vermek.
f) Oda
üyelerinin çalışma konularına giren hususlarda haklarını korumak için
resmî ve özel kuruluşlar nezdinde
girişimlerde bulunmak, üyelerinin meslekî menfaatlerini ilgilendiren
konularda, adli ve idari yargı mercileri önünde oda başkanı marifetiyle
odayı temsil etmek.
g) Oda
üyelerinden yıllık aidatları elektronik ortamda tahsil etmek,
h)
Üyelerin, çalışma konularına giren işlerde gelişmelerini sağlamak ve
ihtiyaçlarını karşılamak bakımından, gerekli tedbirleri almak, kurslar
düzenlemek ve bu konuda ihtiyaç duyulan tesisleri kurmak üzere genel
kurula teklifte bulunmak, bu bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında güncelleyerek takip etmek.
ı) Resmî
ve özel merciler tarafından istenecek temsilciyi atamak ve
görevlendirmek.
j)
Bakanlıktan ön izni alınmış oda ana sözleşmesi değişikliklerini genel
kurula teklif etmek.
k) Genel
sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma ve görevlerine
son verilmesine karar vermek, personele ait bilgileri Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip etmek.
l) Oda
üyelerince üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini, standartlarına ve
sağlık koşullarına uygun şekilde üretilip üretilmediğini ve ücret
tarifelerine uyulup uyulmadığını ilgililerin başvurusu üzerine veya
doğrudan veya uzman kimseler aracılığı ile kontrol etmek, ayrıca meslekî
teamüle aykırı davranışları belirlenen üyelere yazılı ihtarda bulunmak,
tekrarı halinde ilgilileri birlik disiplin kuruluna bildirmek,
tüketicilerin korunması için gerekli tedbirleri almak ve üyeleri
hakkında bu konuda odaya yapılan şikâyetleri incelemek.
m) Oda
üyeleri ve müşterileri arasında çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek, ceza
gerektiren hallerde konuyu birlik disiplin kuruluna sevk etmek.
n)
Muhasebe işlemlerini bilgisayar ortamında yerine getirmek ve üyelerin
talebi doğrultusunda düzenlenen ve onanan belgeleri bilgisayar
sisteminden yararlanarak vermek.
o)
Mesleğe yeni girecek esnaf ve sanatkârlara meslekî eğitimler vererek,
ticari faaliyetlerine başlayabilmeleri ve iş yeri açma ruhsatları için
ilgili belediyeye verilmek üzere meslekî yeterlik belgesi vermek;
üyelerine meslekî konularda danışmanlık yapmak.
p)
İlçelerde, oda üyelerinin müşterileriyle ilişkisinde ortaya çıkan
uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal ettirilmiş ise bu hakem
heyetlerine üye görevlendirmek.
r)
Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar, genel
kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün içinde bağlı bulunduğu
birliğe ve federasyona göndermek.
Oda
denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 12.
— Oda
denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların yönetim
kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Oda
işlemlerinin mevzuat ve oda ana sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip
getirilmediğini incelemek.
c)
Bakanlık ve oda üst kuruluşları tarafından verilen görevlerin yerine
getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Odanın
yıllık aidatlarının üyelerden zamanında tahsil edilip edilmediğini
kontrol etmek ve odanın işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor
vermek.
e) Odanın
üye kayıtlarının Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında, yeterli
bilgileri haiz şekilde tutulmasını kontrol etmek.
f) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (f)
bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Resmî ve
özel kuruluşlarla ilişkiler
MADDE 13.
— Resmî ve
özel kuruluşlarca, tacir ve sanayiciden meslekî faaliyetleri ile ilgili
olarak istenilen ve 18.5.2004 tarihli ve 5174 sayılı Kanunun 26
ncı maddesinde öngörülen belgeler, esnaf ve
sanatkârlar için mensup oldukları oda tarafından düzenlenir ve verilir.
Resmî
makamlarca, esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyetlerini ilgilendiren
hususlarda alınacak kararlarda, ilgili odanın mütalaasından faydalanılır
ve kurulacak komisyonlara oda temsilcisinin katılması zorunludur.
Belediyeler; ruhsat verebilmek için iş yeri açmak veya meslekî
faaliyette bulunmak isteyen esnaf ve sanatkârlardan sicil tasdiknamesi
ile üye olduklarına dair ilgili oda belgesini istemek zorundadırlar.
Kamu
kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, esnaf ve
sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri ve bankalar oda üyeleri ile
ilgili ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde üye olduklarına dair ilgili
oda belgesini istemek zorundadırlar.
Odaların
gelirleri
MADDE 14.
— Odaların
gelirleri şunlardır:
a) Kayıt
ücreti.
b) Yıllık
aidat.
c)
Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri karşılığında düzenlenecek ve
onanacak belgeler ile yapılan hizmetler karşılığında alınacak ücretler.
d)
Meslekî yeterlik belgesi ücretleri.
e) Yayın
gelirleri.
f) Sınav
ücretleri.
g) Oda
amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların ve iştiraklerin
gelirleri.
h) Oda
tarafından düzenlenecek danışmanlık, eğitim, kurs ve sosyal faaliyet
gelirleri.
ı)
Muhasebe işlerinin yapılmasından elde edilen gelirler.
j) Faiz
ve diğer gelirler.
k) Bağış
ve yardımlar.
Fesih,
tasfiye ve iptal
MADDE 15.
— Odaların
fesih sebepleri şunlardır:
a) Üye
mevcudunun yüzden aşağıya düşmesi.
b)
Bakanlıkça yapılacak uyarıya rağmen mevzuata aykırı genel kurul
kararlarının iki ay içinde düzeltilmemesi.
c)
Konfederasyonca tespit edilen yıllık zorunlu giderleri karşılayacak
miktarda gelir sağlayamadığının birlik tarafından tespit edilmesi
üzerine yapılacak yazılı uyarıya rağmen odanın mali durumunun bir yıl
içinde iyileştirilememesi.
d) Odanın
faaliyet alanına giren hususlardan aynı meslek koluna mensup esnaf ve
sanatkârların zamanla ayrı oda kurmaları sonucu, kalan üye sayısının
ikiyüzden aşağı düşmesi.
Odalar
yukarıda yazılı sebeplerle Bakanlığın teklifi üzerine yetkili asliye
hukuk mahkemesi kararıyla fesih olunur.
Yukarıdaki hükümlere göre feshedilen odaların bağlı oldukları birlikçe
görevlendirilecek heyet tarafından, borçları kendi varlığından ödenip,
alacakları tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de karşılandıktan
sonra kalacak meblağ ile ayni haklar, heyet tarafından tutanakla birliğe
devredilir. Kuruluşu yapılan odanın, daha sonra kuruluşunun usule uygun
olmadığının anlaşılması halinde süre kaydı aranmaksızın odanın kuruluşu
Bakanlık tarafından iptal edilir. Odanın kuruluş işleminin iptali
halinde ise, odanın mal varlığı birliğe devredilir. Fesih olan veya
kuruluşu iptal olan odaların üye kayıt defterleri birlik tarafından
muhafaza edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar
Odaları Birlikleri
Birliklerin kuruluşu
MADDE 16.
— Her il
merkezinde bir esnaf ve sanatkârlar odaları birliği kurulur.
Bakanlıkça hazırlanan örneğe uygun olarak düzenlenmiş birlik ana
sözleşmesi bir dilekçe ile o yer valiliğine verilir. Valilik
onbeş gün içerisinde gerekli araştırmasını
yaparak kuruluş onayı için belgeleri Bakanlığa gönderir.
Birlik,
ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onaylanmasını müteakip kurulmuş
olur. Birlik kuruluşlarında Konfederasyon görüşü alınır.
Bir ilde
birden fazla birlik kurulamaz.
Birliğin
çalışma bölgesi
MADDE 17.
— Birlik
çalışma bölgesi kurulduğu ilin idari sınırlarıdır. Çalışma bölgesindeki
odalar faaliyetlerinden dolayı birliğe karşı sorumludurlar.
Birliğe
kayıt
MADDE 18.
— Odalar,
çalışma bölgesi içinde bulundukları birliğe, birliğin kuruluşunu takip
eden bir ay içinde, yeni kurulan odalar da kuruldukları tarihten
itibaren aynı süre içinde kayıt olmak zorundadırlar. Kayıt zorunluluğunu
yerine getirmeyen odalar birlik tarafından resen kaydedilir ve bu durum
ilgili odaya yazılı olarak bildirilir.
Birliğin
organları
MADDE 19.
— Birlik
organları şunlardır:
a) Genel
kurul : Genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş olan odaların
başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile birliğin görevde bulunan başkanı,
yönetim ve denetim kurulu üyelerinden oluşur.
b)
Başkanlar kurulu : Birliğe üye odaların başkanlarından oluşur.
c)
Yönetim kurulu : Başkan dahil olmak üzere oda sayısı 25 ve daha az
olanlarda beş, 26-50 olanlarda yedi, 51-120 olanlarda dokuz, 121 ve daha
fazla olanlarda onbir kişiden oluşur ve
genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere
seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d)
Denetim kurulu : Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev
yapmak üzere seçilecek oda sayısı 50 ve daha az olanlarda üç, 51 ve daha
fazla olanlarda beş kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
e)
Disiplin kurulu : Oda sayısı 50 ve daha az olanlarda üç, 51 ve daha
fazla olanlarda beş kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri arasından dört
yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Birlik
genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 20.
— Birlik
genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik
başkanını, yönetim, denetim ve disiplin kurulu asıl ve yedek üyelerini
seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço ve gelir
ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alacak olan
eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ
üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp kalmamasına
karar vermek.
f)
Bakanlıkça düzenlenen birlik ana sözleşmesinde değişiklik yapılması
hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön izne dayanarak karar
vermek.
g)
İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri safi
gelirlerinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu
yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe
imkânları elverişli olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri
kaydıyla ayni ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
h)
Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt
alım ve satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar
vermek.
ı) Üye
odaların ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî
faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak
gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak
şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak
eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek ve
bu konuda işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
j)
Faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
güncelleyerek tutmak.
Birlik
başkanlar kurulu
MADDE 21.
— Birlik
başkanlar kurulu; istişare organı olup, birlik çalışma bölgesindeki
esnaf ve sanatkâr ile odalara ilişkin meseleler hakkında birlik yönetim
kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Birlik
yönetim kurulu başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır. Başkanın
bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen birlik yönetim kurulu
başkan vekili başkanlık eder.
Kurul,
üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa eylül ayında kendiliğinden
toplanır ve gerektiğinde birlik başkanının veya başkanlar kurulunun
çoğunluğunun yazılı çağrısı ile her zaman toplanabilir.
Birlik
yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 22.
— Birlik
yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik
işlerini mevzuata ve genel kurul kararlarına uygun olarak yürütmek.
b)
Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği verilecek görevleri yerine
getirmek.
c) Yeni
dönem çalışma programı ile bütçeyi, bilanço ve gelir ve gider
tablolarını hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d)
Odaların çalışmalarının mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları içinde
yürütülmesini sağlamak üzere gerekli görülecek zamanlarda, işlemlerini
incelemek ve alınması gerekli tedbirler hakkında bildirimde bulunmak.
e) Odalar
hakkında lüzumlu bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî dairelerin bu husustaki
isteklerini yerine getirmek.
f)
Odaların gelişmesini sağlamak, ihtiyaç ve güçlüklerini gidermek için
gerekli tedbirleri almak, bu konuda resmî ve özel merciler
nezdinde teşebbüslerde bulunmak, genel
meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda adli ve idari yargı
mercileri önünde birlik başkanı marifetiyle birliği temsil etmek.
g)
Odalarda ve odalar arasında çıkan olumsuzluk ve anlaşmazlıklarla ilgili
olarak düzenlenen raporları incelemek ve konuyu çözüme kavuşturmak.
h)
Odaların, kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her
türlü taşıt alım ve satımı ile ödünç para alınması; şirket, vakıf ve
kooperatif kurma ve kurulu bulunanlara katılma yönündeki taleplerini
incelemek ve karar vermek.
ı) Resmî
ve özel merciler tarafından istenecek temsilciyi atamak ve
görevlendirmek.
j) Genel
sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma ve görevlerine
son verilmesine karar vermek ve personele ait bilgileri Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip etmek.
k)
Çalışma bölgesi içindeki meslekî teamül, gelenek ve uyulması zorunlu
meslekî kararları kendi görüşü ile birlikte Konfederasyona iletmek.
l) Birlik
katılma payının ve kayıt ücretinin üye odalardan elektronik ortamda
tahsilini sağlamak.
m)
Esnafın işyeri açması, kapatması veya meslek değiştirmesi ile ilgili
işlemlerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından takibini yaparak
sicil işlemlerinin yerine getirilmesini sağlamak.
n)
Odalardan gelen esnaf ve sanatkârlara ait şikâyetleri incelemek ve
neticelendirmek ya da gerek görülmesi
halinde konuyu Konfederasyona intikal ettirmek.
o)
İllerde, esnaf ve sanatkârların müşterileriyle ilişkisinde ortaya çıkan
uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal ettirilmiş ise bu hakem
heyetlerine üye görevlendirmek.
p) Üyesi
olan odalara, bu odaların mevcut üyelerine ve esnaf ve sanatkârlık
faaliyetine yeni başlayacak kişilere danışmanlık hizmeti vermek.
r) Üye
odalardan gelen yıl sonu bilanço ile gelir ve gider cetvellerini
incelemek, odalara yol gösterici tavsiyelerde bulunmak ve 15 inci
maddenin (c) bendine göre değerlendirmek; bilanço ve gelir ve gider
hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını ise genel
kurulu takip eden on gün içinde Konfederasyona göndermek.
Birlik
denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 23.
— Birlik
denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurul kararlarının yönetim kurulu
tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Birlik
işlemlerinin mevzuat ve birlik ana sözleşmesi çerçevesinde yerine
getirilip getirilmediğini incelemek.
c)
Bakanlık ve Konfederasyon tarafından mevzuat gereği verilen görevlerin
yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Birlik
kayıt ücreti ve katılma paylarının üye odalardan zamanında tahsil edilip
edilmediğini kontrol etmek ve birliğin işlem ve hesapları hakkında genel
kurula rapor vermek.
e)
Birliğe bağlı odaların hesap ve işlemlerini Bakanlığın isteği üzerine
incelemek.
f) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (f)
bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Disiplin
kurulu ve disiplin cezaları
MADDE 24.
— Birlik
disiplin kurulu birliğe bağlı oda üyelerinin meslekî faaliyetleri
sırasında meslek ahlakı ile bağdaşmayan hareket ve işlemlerini
soruşturmaya ve durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu maddede
belirtilen disiplin cezalarını vermeye yetkilidir.
Disiplin
kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Disiplin kurulunun
sekreterlik işleri birlik tarafından yerine getirilir. Disiplin kurulu
üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel
kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde listeye
göre sırayla disiplin kurulunca yazılı olarak disiplin kuruluna
çağrılır.
Üyenin
yazılı savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin kurulunun
yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayan üye,
savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Disiplin
kurulu kendilerine intikal eden ihbar ve şikâyetleri en çok bir ay
içinde soruşturmaya başlar ve en geç üç ay içinde sonuçlandırır.
Disiplin
kurulunca verilen cezalar on gün içinde ilgililere yazılı olarak tebliğ
edilir. İlgililer bu karara karşı tebellüğ tarihinden itibaren
onbeş gün içinde yetkili idare mahkemesine
dava açabilirler. Davanın açılmış olması idarece verilen cezanın yerine
getirilmesini durdurmaz. Dava, zaruret görülmeyen hallerde, evrak
üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Yetkili
idare mahkemesince verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine
başvurulabilir. Bölge idare mahkemesinin verdiği kararlar kesindir.
Oda
üyelerine birlik disiplin kurulunca verilecek cezalar şunlardır:
a) Uyarma
cezası: Meslek şeref ve haysiyetine uygun düşmeyen hareketleri olan,
odaya olan üyelik görev ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen, üyesi
olduğu oda ve diğer esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarının itibarını
zedeleyici fiilde bulunan ve sözler sarf eden, müşteri veya diğer
kişilerle olan ilişkilerinde terbiye ve nezakete aykırı davranışlarda
bulunan üyenin, meslekî faaliyetinde ve davranışlarında daha dikkatli
olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Üye, bir yıl içinde uyarma
cezası gerektiren fiili tekrarlaması halinde kınama cezası ile tecziye
edilir.
b) Kınama
cezası: Müşterilerine ve diğer kişilere olan taahhütlerini yerine
getirmeyen veya bunlara karşı haksız ithamda bulunan, müşterilerini ve
diğer kişileri kandıran, nizami ölçü ve tartı aletlerini bilerek
kullanmayan üyeye meslekî faaliyetinde ve davranışlarında kusurlu
olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Üye, bir yıl içinde kınama cezasını
gerektiren fiili tekrarlaması halinde para cezası ile tecziye edilir.
c) Para
cezası: Üyenin, Bakanlık, o yer idare amiri, esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşları tarafından mevzuata uygun olarak alınmış kararlara aykırı
hareket etmesi ve mükerrer kınama cezası almasından dolayı, para cezası
ile cezalandırılmasıdır. Para cezaları birliğe gelir kaydedilir.
Verilecek para cezası 61 inci maddeye göre belirlenen yıllık aidatın iki
katıdır. Üyenin para cezası verilmesini gerektiren eylem ve
davranışlarının, aynı eylem ve davranış olmasına bakılmaksızın bir yıl
içinde tekrarında, verilecek ceza yıllık aidatın beş katı olarak
uygulanır.
d) Geçici
veya uzun süreli oda üyeliğinden çıkarma cezası: Üyenin, esnaf ve
sanatkâr sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve
utanç verici hareketlerde, huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozucu eylem
ve davranışlarda bulunması karşısında oda üyeliğinden geçici veya uzun
süreli olarak çıkarılması, bu süre içerisinde meslekî faaliyetini
yürütememesidir.
Geçici
çıkarma cezası bir aydan az, altı aydan fazla; uzun süreli çıkarma
cezası altı aydan az, iki yıldan fazla olamaz.
Birliğin
gelirleri
MADDE 25.
— Birliğin
gelirleri şunlardır:
a)
Birliğe bağlı odalardan alınacak kayıt ücreti.
b)
Birliğe bağlı odalar tarafından ödenecek katılma payları.
c) Yayın
gelirleri.
d) Bağış
ve yardımlar.
e) Birlik
amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların ve iştiraklerin
gelirleri.
f) Birlik
tarafından verilecek danışmanlık ve düzenlenecek sosyal faaliyet
gelirleri.
g) Birlik
tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, sergi ve fuarlardan sağlanacak
gelirler.
h) Para
cezaları.
ı)
Konfederasyonca belirlenen ücret tarifelerine göre düzenlenecek ve
onanacak belge ile hizmet karşılığı gelirleri.
j) Sicile
ilk kayıt ücreti.
k) Sicil
harçlarından alınacak paylar.
l) Faiz
ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar
Federasyonu
Federasyonun kuruluşu
MADDE 26.
—
Federasyon kurulabilmesi için ülke genelinde aynı meslek dalında
kurulmuş olan odaların %60'ının genel kurullarının federasyon kurulması
yönünde karar almaları ve kurucu oda adedinin 40'dan az olmaması
şarttır.
Kurucular, Bakanlıkça hazırlanmış örneğe uygun olarak düzenleyecekleri
federasyon ana sözleşmesini bir dilekçe ile birlikte Bakanlığa verirler.
Federasyon kuruluşlarında Konfederasyonun görüşü alınır.
Federasyon; ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından sonra
kurulmuş olur. Aynı faaliyet konusunda birden fazla federasyon
kurulamaz.
Federasyonların merkezi Ankara'dadır.
Federasyona kayıt
MADDE 27.
—
Federasyon kurulduktan sonra aynı meslek dalında kurulmuş bulunan veya
sonradan kurulacak odalar, kuruluş tarihinden itibaren bir ay içinde
federasyona kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt
zorunluluğunu yerine getirmeyen odaların kayıtları federasyon tarafından
resen yapılır ve ilgili odaya yazılı olarak bildirilir.
Federasyonun organları
MADDE 28.
—
Federasyon organları şunlardır:
a) Genel
kurul: Federasyon genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş
olan odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile federasyonun görevde
bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden oluşur.
b)
Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, oda sayısı 75 ve daha az
olanlarda dokuz, 76-125 olanlarda onbir, 126
ve daha fazla olanlarda onüç kişiden oluşur
ve genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere
seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
c)
Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev
yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Federasyon genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 29.
—
Federasyon genel kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
a)
Federasyon başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl ve yedek
üyelerini seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço ve gelir
ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alan eğitim,
teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi incelemek, aynen
veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ
üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp kalmamasına
karar vermek.
f) Üye
odalarda ve üye odalar arasında meslek ve sanatlarının yürütülmesi
yönünden çıkacak olumsuzlukları ve anlaşmazlıkları çözüme kavuşturmak ve
üye odaların uyması zorunlu meslekî kararların alınmasını sağlamak üzere
Konfederasyona teklifte bulunmak.
g) Üye
odalar ve mensuplarının meslekî gelişme ve ihtiyaçlarının karşılanmasını
sağlamak maksadıyla gerekli tedbirleri almaya ve bu konuda gereken kurs,
seminer, fuar ve benzeri kültürel ve sosyal faaliyetlerde bulunmaya,
tesisler kurmaya, Konfederasyonun uygun görüşü ile Bakanlıktan izin
alarak uluslararası kuruluşlara üye olmaya karar vermek.
h)
İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri safi
gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu
yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe
imkânları elverişli olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri
kaydıyla ayni ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
ı)
Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt
alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar
vermek; bütün bu faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
j) Üye
odaların ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî
faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak
gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak
şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak
eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek ve
bu konudaki işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 30.
—
Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a)
Federasyon işlerini mevzuata ve genel kurul kararlarına uygun olarak
yürütmek.
b)
Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği verilecek görevleri yerine
getirmek.
c) Yeni
dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak eğitim, teorik
ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi hazırlamak ve genel
kurulun onayına sunmak.
d)
Mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları içinde yürütülmesini sağlamak
üzere, gerekli görülecek zamanlarda, üye odaların çalışmalarını
inceleyerek alınması gerekli idari ve mali tedbirler hakkında bildirimde
bulunmak ve odanın bağlı bulunduğu birliğe bilgi vermek.
e)
Federasyonda çalışan personel ile odalarla mensupları hakkındaki lüzumlu
bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında düzenli olarak
tutulmasını sağlamak ve resmî dairelerin bu husustaki taleplerini yerine
getirmek.
f) Üyesi
olan odalar ve mensuplarının meslekî bilgi ve eğitim çalışmalarını temin
etmek, resmî ve özel merciler nezdinde
gerekli girişim ve temaslarda bulunmak, mensuplarının genel meslekî
menfaatlerini ilgilendiren konularda adli ve idari yargı mercileri
önünde federasyon başkanı marifetiyle federasyonu temsil etmek.
g) Genel
sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma ve görevlerine
son verilmesine karar vermek.
h) Resmî
ve özel merciler tarafından istenecek temsilcileri atamak ve
görevlendirmek.
ı) Üye
odaların gelişmesi için lüzumlu ve yararlı tedbirleri almak ve gereken
tesisleri kurmak.
j)
Federasyon katılma payının ve kayıt ücretinin üye odalardan elektronik
ortamda tahsilini sağlamak.
k)
Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar, genel
kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün içinde Konfederasyona
göndermek.
Federasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 31.
—
Federasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların yönetim
kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b)
Federasyon işlemlerinin mevzuat ve federasyon ana sözleşmesi
çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c)
Bakanlık ve Konfederasyon tarafından mevzuat gereği verilen görevlerin
yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d)
Federasyon kayıt ücreti ve katılma paylarının üye odalardan zamanında
tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve federasyonun işlem ve
hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (e)
bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Federasyonun gelirleri
MADDE 32.
—
Federasyonun gelirleri şunlardır:
a)
Federasyona bağlı odalardan alınacak kayıt ücreti ve katılma payları.
b) Yayın
gelirleri.
c) Bağış
ve yardımlar.
d)
Federasyonun amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların ve
iştiraklerin gelirleri.
e)
Federasyonca düzenlenecek sosyal faaliyet gelirleri.
f)
Federasyon tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, sergi ve fuarlardan
sağlanacak gelirler.
g)
Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri karşılığında düzenlenecek ve
onanacak belge ve hizmet karşılıkları.
h) Faiz
ve diğer gelirler.
Fesih ve
tasfiye
MADDE 33.
—
Federasyon, kayıtlı üye odalardan üçte birinin yazılı fesih talebi
üzerine bir ay içinde yapacağı genel kurul toplantısında, genel kurul
üyelerinin üçte ikisinin kararı ile feshedilir.
Feshedilen federasyon, Konfederasyonca görevlendirilecek üç kişilik bir
heyet tarafından, borçları kendi varlığından ödenip, alacakları tahsil
edildikten ve tasfiye giderleri de karşılandıktan sonra kalacak meblağ
ve ayni haklar Konfederasyona devrolunur.
Beş sene içerisinde aynı konuda federasyon kurulduğu takdirde
devrolunan meblağ bu kuruluşa verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye Esnaf ve
Sanatkârları
Konfederasyonu
Konfederasyonun kuruluşu
MADDE 34.
—
Konfederasyon, Bakanlıkça hazırlanmış örneğine uygun Konfederasyon ana
sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından sonra kurulmuş olur.
Kuruluş merkezi Ankara'dadır. Konfederasyonun kısa adı
TESK'tir.
Konfederasyona kayıt
MADDE 35.
— Bu Kanuna
göre kurulmuş veya kurulacak olan birlik ve federasyonlar kuruluş
tarihinden itibaren bir ay içinde Konfederasyona kayıt olmak
zorundadırlar.
Kayıt
zorunluluğunu yerine getirmeyen birlik ve federasyonların kayıtları
Konfederasyonca resen yapılır ve ilgili meslek kuruluşlarına yazılı
olarak bildirilir.
Konfederasyonun organları
MADDE 36.
—
Konfederasyonun organları şunlardır:
a) Genel
kurul: Birlik ve federasyonların başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile
Konfederasyonun görevde bulunan genel başkanı, yönetim kurulu ve
dışarıdan seçilen üyeler hariç denetim kurulu üyelerinden oluşur.
b)
Başkanlar kurulu: Konfederasyon genel başkanı ile birlik ve federasyon
başkanlarından oluşur.
c)
Yönetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev
yapmak üzere seçilen genel başkan dahil onbeş
kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d)
Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından veya ikisi dışarıdan dört
yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen beş kişiden oluşur. Aynı sayıda
yedek üye seçilir.
Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 37.
—
Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a)
Konfederasyon genel başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl ve
yedek üyelerini seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço ve gelir
ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu programda yer alan eğitim, teorik ve
pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi incelemek, aynen veya
değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ
üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp kalmamasına
karar vermek.
f)
Yönetim kurulunca hazırlanan yönetmelikleri onamak.
g)
Herhangi bir sebeple birlik ve federasyonlarla Konfederasyon yönetim
kurulu ve denetim kurulu arasında çıkacak görüş ayrılıklarını çözüme
kavuşturmak.
h) Esnaf
ve sanat sahiplerinin meslek ve sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve
faydalı görülecek tedbir ve teşebbüslerden yönetim kurulu tarafından
getirilecek konuları incelemek ve karara bağlamak.
ı) Eğitim
ve öğretim kurumları açılmasına, öğrenci yurtları tesis edilmesine, burs
verilmesine ve öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri safi
gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu
yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardımlarda bulunulmasına, bütçe
imkânları yeterli olmayan birlik ve federasyonlara durumlarını
belgelendirmek kaydıyla ayni ve nakdi yardım yapılmasına karar vermek.
j)
Konfederasyonun kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve
her türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para
alınmasına karar vermek, bu faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
k) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşları ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını
karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel
menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak
kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek,
amaçlarına uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf
kurmaya karar ve bu konuda işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna
yetki vermek.
Konfederasyon başkanlar kurulu
MADDE 38.
—
Konfederasyon başkanlar kurulu, yüksek istişare kurulu olarak, ülke
genelindeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarına ilişkin meseleler
ile Türk esnaf ve sanatkârlarının ülke içindeki ve uluslararası
düzeydeki gelişme ve sorunları hakkında Konfederasyon yönetim kuruluna
tavsiyelerde bulunur.
Konfederasyon genel başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır. Başkanın
bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen Konfederasyon genel başkan
vekili başkanlık eder.
Kurul,
üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa ekim ayında kendiliğinden ve
gerektiğinde Konfederasyon genel başkanının veya başkanlar kurulunun
çoğunluğunun yazılı çağrısı üzerine her zaman toplanabilir.
Konfederasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 39.
—
Konfederasyon yönetim kurulunun
başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
a)
Konfederasyon işlerini mevzuata ve genel kurul ve başkanlar kurulu
tavsiyelerine uygun olarak yürütmek.
b)
Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilecek görevleri yerine getirmek.
c) Yeni
dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak olan eğitim,
teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi hazırlamak ve
genel kurulun onayına sunmak.
d)
Birliklerin, federasyonların ve gerektiğinde odaların çalışmalarını
mevzuat ve ana sözleşmeleri esasları içinde yürütülmesini sağlamak için
lüzumlu görülecek zamanlarda hesap ve işlemlerini incelemek ve alınması
gerekli tedbirler hakkında bildirimde bulunmak; birlik ve
federasyonların, gelecek yıl çalışma programları ile yıl sonu bilanço ve
gelir ve gider cetvellerini değerlendirmek ve bu kuruluşlara yol
gösterici tavsiyelerde bulunmak.
e)
Üyeleri hakkında gerekli bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında düzenli olarak bulunmasını sağlamak, resmî ve özel mercilerce
lüzumlu görülecek konularda istenecek bilgi ve mütalaayı vermek,
mensuplarının genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda, adli
ve idari yargı mercileri önünde Konfederasyon genel başkanı marifetiyle
Konfederasyonu temsil etmek.
f)
Birlikler veya birliklerle federasyonlar arasında çıkacak
anlaşmazlıkları incelemek ve çözüme kavuşturmak, çözüme kavuşturulamayan
hususları Bakanlığa intikal ettirmek.
g)
Konfederasyon topluluğu içindeki kuruluş mensuplarının meslek ve
sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve faydalı görülecek tedbirleri
almak ve teşebbüslerde bulunmak.
h)
Konfederasyon personelinin tüm bilgilerini Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında takip etmek, genel sekreter ve diğer personelin atanma,
terfi, cezalandırılma ve görevlerine son verilmesine karar vermek.
ı) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını ilgilendiren konularda hazırlanacak
mevzuat hakkında, gerektiğinde Konfederasyon görüşünü oluşturmak ve
ilgili makama sunmak.
j) Ülke
içinde ve dışında sergi ve fuarlar düzenlemek, desteklemek, katılmak ve
Bakanlık izni alınmak şartıyla, ülke dışındaki meslekî kuruluşlara üye
olma çalışmaları yapmak.
k) Esnaf
ve sanatkârlar ile Konfederasyona bağlı kuruluşların ihtiyacı olan
yardım ve kredileri sağlamak için gerekli girişimlerde bulunmak.
l) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının muhasebe ve personel ile gereken
diğer konularda yönetmeliklerini hazırlamak.
m) Meslek
standartlarının belirlenmesi konusunda Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türk Standartları Enstitüsü ve Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği ile işbirliği yapmak.
n) Millî
Prodüktivite Merkezi, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı ve benzeri kuruluşların kurullarına
katılacak delegeyi tespit etmek.
o)
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri ta-banında yayınlamak, meslekî yayında bulunmak.
p) Birlik
ve federasyonlarca gönderilen uyulması zorunlu meslekî kararları
Bakanlık onayına sunmak.
r)
Federasyon, birlik ve odalarda Konfederasyon tarafından yapılan
denetimler sonucunda organ üyelerinin ve görevli personelin 59 uncu
maddeye göre sorumlu görülmesi halinde, sonuç hakkında Bakanlığa bilgi
vermek.
s)
Konfederasyon katılma payının ve
kayıt ücretinin birlik ve federasyonlardan elektronik ortamda
işlem sırasında tahsilini sağlamak.
t)
Kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin yaşatılması ve korunması için gerekli
tedbirleri almak, konuyla ilgili olarak Bakanlığı bilgilendirmek.
Konfederasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 40.
—
Konfederasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların yönetim
kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b)
Konfederasyon işlemlerinin mevzuat ve Konfederasyon ana sözleşmesi
çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c)
Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilen görevlerin yerine getirilip
getirilmediğini incelemek.
d)
Konfederasyon kayıt ücreti ve katılma paylarının üye birlik ve
federasyonlardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve
Konfederasyonun işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (e)
bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Konfederasyonun gelirleri
MADDE 41.
—
Konfederasyonun gelirleri şunlardır:
a) Birlik
ve federasyonca ödenecek kayıt ücretleri ve katılma payları.
b)
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Sicil Gazetesi ile meslekî yayın
gelirleri.
c)
Düzenlenecek ve onanacak belge gelirleri.
d) Para
cezaları.
e)
Konfederasyon amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluş ve iştirak
gelirleri.
f)
Konfederasyon tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, eğitim
faaliyetleri, fuar ve sergilerden sağlanacak gelirler.
g)
Konfederasyona bağlı kuruluşlarda kullanılan her türlü matbu evrakın
basım ve dağıtımından veya bu evrakın elektronik ortamda
düzenlenmesinden sağlanan gelirler.
h) Sosyal
ve kültürel organizasyonlardan sağlanan gelirler.
ı) Esnaf
ve Sanatkârların Meslek Eğitimini Geliştirme ve Destekleme Fonu
gelirleri.
j) Bağış
ve yardımlar.
k) Faiz
ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ortak Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Kurul
Toplantıları,
Seçimler ve Yasaklar
Genel
kurul toplantıları ve çağrı
MADDE 42.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel kurul toplantıları
yönetim kurulu tarafından yapılacak çağrı üzerine, dört yılda bir olmak
üzere;
a) Oda
genel kurulları ocak, şubat ve mart aylarında,
b) Birlik
genel kurulları mayıs ayında,
c)
Federasyon genel kurulları haziran ayında,
d)
Konfederasyon genel kurulu eylül ayında,
Kuruluşun
merkezinin bulunduğu yerde yapılır.
Genel
kurul toplantısını zamanında yapmayan esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının genel kurul işlemleri; odalarda bağlı olduğu birlik,
birlik ve federasyonlarda Konfederasyon, Konfederasyonda ise Bakanlık
tarafından görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından yürütülür ve
görevlendirmeden sonraki iki ay içinde genel kurul yapılır.
Genel
kurul toplantılarının yeri, tarihi, saati ve gündemi toplantıdan en az
onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanındaki
sayfasında yayınlanır. Ayrıca, oda ve birliklerce mahalli olarak günlük
veya haftalık yayınlanan bir gazetede, gazete çıkmayan yerlerde ise
teamüle göre ilan olunur. Federasyon ve Konfederasyon genel kurul
toplantıları Türkiye genelinde yayınlanan bir gazetede ilan olunur.
Genel kurula sunulacak raporlar toplantıdan onbeş
gün önce ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanındaki sayfasından üyelerinin bilgilerine sunulur ve
kuruluşun merkezinde ayrıca incelemeye açık tutulur. Genel kurul
toplantısından bir üst kuruluş yazılı olarak onbeş
gün önce haberdar edilir.
Genel
kurul toplantıları, üye sayısına uygun büyüklükte salonda yapılır.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş genel kurullarını kuruluş
tarihinden sonraki doksan gün içinde yaparlar.
Olağan
toplantı gündemi
MADDE 43.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel kurulu, her kuruluşun ana
sözleşmesine uygun olarak düzenlenecek aşağıdaki ve gerek görülmesi
halinde ilave edilecek diğer gündem maddeleriyle toplanır. Gündem
maddeleri ayrı ayrı görüşülür.
a)
Açılış.
b)
Başkanlık divanının teşekkülü.
c) Saygı
duruşu ve İstiklal Marşının okunması.
d)
Başkanlık divanına tutanakları imzalama yetkisi verilmesi.
e)
Yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve müzakeresi.
f)
Denetim kurulu raporunun okunması ve müzakeresi.
g)
Bilanço, gelir ve gider hesaplarının okunması ve müzakeresi.
h)
Bilanço, gelir ve gider hesaplarının kabulü veya reddi.
ı)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunun ayrı ayrı
ibrası.
j) Yeni
dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak olan eğitim,
teorik ve pratik kurs programları ve tahmini bütçenin görüşülmesi,
kabulü veya reddi.
k) Aylık
ücretlerin, huzur haklarının, yolluk ve konaklama ücretlerinin tespit
edilmesi.
l) Dilek
ve temenniler.
m)
Seçimler.
n)
Kapanış.
Gündemde
yer almayan konular, toplantıda hazır bulunan genel kurul üyelerinin
beşte birinin yazılı isteği ile yapılacak oylama sonucuna göre, Bakanlık
tarafından görüşülmesi istenen hususlar ise doğrudan gündeme alınır. Ana
sözleşme değişikliği ve fesih hususu, ilan edilen gündemde yer almadıkça
genel kurul üyelerinin teklifi olsa dahi görüşülemez.
Olağanüstü genel kurul toplantıları
MADDE 44.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurulları;
a)
Yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğunun kararı ile yönetim kurulu
tarafından,
b) Genel
kurul üyelerinin dörtte birinin noterce tasdik edilmiş imzası ile
düzenlenecek tutanak ve gündemle noter kanalıyla yapılacak başvuru
üzerine, alınacak kararla yönetim kurulu tarafından,
c)
Denetim kurulu tarafından,
d) Haklı
ve geçerli sebeplerin varlığı halinde Bakanlık tarafından,
Olağanüstü olarak toplantıya çağırılır. Toplantı, çağrısında belirlenen
gündemle yapılır. Olağanüstü toplantılarda belirlenen gündem dışında
görüşme yapılamaz. Bakanlık çağrısı hariç, yapılacak olağanüstü genel
kurul toplantısı hazırlık çalışmaları yönetim kurulunca yürütülür.
Yönetim kurulunun bu görevi yerine getirmemesi halinde ise, olağanüstü
genel kurul toplantısı hazırlık çalışmalarının nasıl ve kimler
tarafından yürütüleceği Bakanlık tarafından belirlenir.
Genel
kurul toplantıları ve çoğunluk
MADDE 45.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul toplantılarının
açılabilmesi için genel kurul üyelerinin yarıdan fazlasının toplantıya
iştirak etmesi şarttır.
Birinci
toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde genel kurul toplantısı bir
ayı geçmemek üzere ertelenir. İki toplantı
arasındaki süre odalarda beş, diğerlerinde iki günden az olamaz. Bu
durum iki genel kurul üyesi ve Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri
tarafından düzenlenecek bir tutanakla tespit olunur.
İlk
toplantı ilanında ikinci toplantının yeri, tarih ve saati belirtilmiş
ise yeniden ilan yapılmaz. İkinci toplantıya katılanların sayısı
odalarda, yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin toplamının beş
katından az olamaz. Diğer esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında bu
maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır.
Genel
kurul toplantılarında kararlar toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile
alınır. Ancak, fesih konusunda karar alınabilmesi için genel kurul
üyelerinin üçte ikisinin, ana sözleşme değişikliği için ise genel kurul
üyelerinin yarısından fazlasının kararı zorunludur.
Genel
kurul toplantısına katılacaklar listesi
MADDE 46.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul toplantılarına katılan
genel kurul üyeleri; adı, soyadı, baba adı, doğum yeri ve tarihi,
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, esnaf ve sanatkârlar sicil numarası
ile temsilcisi oldukları meslek kuruluşlarının isimlerini gösterecek
şekilde, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanından alacakları listedeki yerlerini kimlik göstermek
ve imza etmek suretiyle genel kurula katılırlar. Genel kurulda delegeler
ve misafirler ayrı yerlerde otururlar. Güvenliğin temini bakımından
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından gerek görülürse
genel kurul toplantısına misafir alınmaz.
Genel
kurul üyelerinin toplantıya bizzat katılmaları gerekli olup, vekâlet
kabul edilmez. Genel kurul üyelerinden birden fazla temsil hakkı
olanların, her temsil hakları için ayrı oy hakkı vardır.
Genel
kurul toplantısına katılacakların listesi ve diğer genel kurul evrakı,
genel kurul divan başkanı ve divan üyeleri ile Bakanlık temsilcisi veya
hükümet komiseri tarafından imza olunur.
Bakanlık
temsilcisi ve hükümet komiseri
MADDE 47.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul toplantılarının geçerli
olabilmesi için Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantı
süresince bulunması ve kapanışa kadar toplantıya nezareti zorunludur.
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri, toplantının mevzuat, ana
sözleşmeleri ve gündem esasları içinde yapılmasını temin ve denetlemekle
görevlidir.
Görevlendirilen Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserlerinin
imzasını taşımayan genel kurul toplantısına katılacaklar listesi ile
tutanaklar ve dolayısıyla toplantı belgeleri hüküm ifade etmez.
Bakanlık
temsilcisi veya hükümet komiseri, Bakanlık veya bu konuda
yetkilendirilen mülki idare amiri tarafından görevlendirilir.
Toplantıdan en az onbeş gün evvel Bakanlık
veya yetkilendirilen mülki idare amirliğine müracaatla toplantı yeri,
günü, saati ve gündemi bildirilmek suretiyle Bakanlık temsilcisi veya
hükümet komiseri görevlendirilmesinin talep edilmesi lazımdır. Toplantı
başlamadan evvel çağrının usûlüne uygun olarak yapıldığı, genel kurul
toplantısına katılacaklar listesinin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanından alındığı ve çoğunluğun tamam olduğu Bakanlık temsilcisi veya
hükümet komiseri tarafından incelenip tespit edilerek görüşmelere
başlanmasına izin verilir.
Ancak,
usulüne uygun olarak yapılan müracaat üzerine görevlendirme yapıldığı
halde, Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri toplantıya katılmaz ise
mülki idare amirine durum bildirilir. Bakanlık temsilcisi veya hükümet
komiseri yine gelmezse bir saat sonra toplantıya başlanır.
Genel
kurul toplantılarında görevlendirilecek Bakanlık temsilcileri veya
hükümet komiserlerinin Bakanlık tarafından belirlenecek zaruri masraf ve
ücretleri, genel kurulu düzenleyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu
tarafından ödenir.
Başkanlık
divanı
MADDE 48.
— Bakanlık
temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantıyı açma iznini vermesini
müteakip genel kurul üyeleri tarafından, genel kurul üyeleri veya üst
kuruluşlarca görevlendirilmiş temsilciler arasından genel kurulu,
belirlenen ve oylanacak gündeme göre sevk ve idare ile görevli bir
başkan, bir başkan vekili ve üç kâtip üye açık oyla,
ya da toplantıya katılan genel kurul
üyelerinin beşte birinin yazılı teklifi halinde, gizli oy açık tasnifle
seçilir.
Organ ve
yönetim kurulu başkanlarının seçimleri
MADDE 49.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının organ seçimleri ile yönetim kurulu
başkanlarının seçimi tek dereceli olarak, yargı gözetiminde gizli oyla
ve açık tasnifle yapılır.
Seçim
yapılacak genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce, genel kurul
üyelerini gösteren Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından
hazırlanmış genel kurul toplantısına katılacaklar listesi, toplantının
gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak
ikinci toplantıya ilişkin hususları belirleyen bir yazı ile birlikte üç
nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanlığına verilir. Birden fazla
ilçe seçim kurulu bulunan yerlerde görevli hâkim, Yüksek Seçim Kurulunca
belirlenir.
Hâkim,
gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip inceleme yapmak
suretiyle varsa noksanlıkları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak
genel kurul üyelerini belirleyen listeyi ve diğer hususları onaylar,
onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar seçim kurulu ile
ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun merkezinde ve genel
kurulun yapılacağı yerde asılmak suretiyle, ayrıca Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında yedi gün süre ile ilan edilir.
Yedi
günlük ilan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hâkim tarafından
incelenir ve en geç iki gün içerisinde kesin olarak karara bağlanır.
Bu
suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar
onaylanarak ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşuna gönderilir.
Hâkim,
kamu görevlileri veya aday olmayan genel kurul üyeleri arasından bir
başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu atar. Aynı şekilde
ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının
yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim
sandık kurulu, seçimlerin Kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülmesi,
yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup görevleri, bu işlemler
bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.
Bin
kişiden fazla üyesi bulunan genel kurullarda her bin kişi için bir oy
sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul oluşturulur.
İkiyüze kadar olan üye fazlalığı sandık
sayısında nazara alınmaz. Sandıkların konacağı yerler hâkim tarafından
belirlenir. Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler, seçim kurulundan
sağlanır.
Oy verme
işlemi genel kurul görüşmelerinden sonra başlar ve saat 17:00'ye kadar,
gizli oy açık tasnif esaslarıyla devam eder. Seçim süresi sona erdiği
halde sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen üyeler de oylarını
kullanırlar. Listede adı yazılı bulunmayan üye oy kullanamaz. Oylar oy
verenin kimliğinin resmî bir kuruluşça verilen belge ile
kanıtlanmasından ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından
sonra kullanılır. Oylar, asıl ve yedek üyeler belirtilerek her türlü
şekilde düzenlenen oy pusulalarının, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü
bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından verilecek
zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Bunların dışındaki zarflara
konulan oylar geçersiz sayılır. Adaylar asıl ve yedek üye olarak liste
halinde seçime girerlerse, tasnif sonunda en fazla oy alan listedeki
asıl adaylar asıl, yedek adaylar da yedek olarak seçimi kazanmış
olurlar. Liste içindeki oylara göre üyeler sıralanır.
Genel
kurullarda oy verme işlemi alt yapı müsait olduğu takdirde elektronik
ortamda gerçekleştirilebilir.
Seçim
süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip sandık kurulu
başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Birden fazla sandık bulunması
halinde tutanaklar ile elektronik ortamda kullanılan oylar hâkim
tarafından birleştirilir. Tutanakların birer örneği seçim yerinde
asılmak ve ilgili meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
sayfasında yayınlanmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilan edilir.
Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç
ay süreyle saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına verilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların
düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak
itirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara
bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve
itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hâkim, yukarıdaki
hükümlere göre kesin sonuçları ilan eder. Seçim sonuçları üst
kuruluşlara ve Bakanlığa bildirilir.
Hâkim,
herhangi bir sebeple seçimi durdurduğu veyahut seçim sonuçlarını
etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle
seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, ilgililer bu karara, tebliğ
tarihinden itibaren üç iş günü içinde il seçim kuruluna itiraz
edebilirler. İl seçim kurulu en geç iki iş günü içinde itirazı inceler
ve kesin olarak karara bağlar. İptal kararının kesinleşmesi üzerine
hâkim, bir aydan az ve iki aydan fazla bir süre içinde olmamak üzere
seçimin yenileneceği pazar gününü tespit ederek ilgililere ve Bakanlığa
bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu
madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
Seçimlerin tamamının iptali halinde seçimler yenileninceye kadar geçen
sürede yönetim kurulu görevini yapmak üzere odalara birlik, birlik ve
federasyonlara Konfederasyon, Konfederasyona ise Bakanlık tarafından,
genel kurul üyeleri arasından üç kişilik bir kurul atanır.
İlçe
seçim kurulu başkanı hâkime ve seçim sandık kurulu başkanı ile
üyelerine, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre tavan gösterge üzerinden ücret
ödenir. Bu ve diğer seçim giderleri genel kurulu yapan esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından karşılanır.
Seçimler
sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen suçlar, kamu
görevlilerine karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının seçim tarihleri, Bakanlar Kurulu
tarafından bir yılı geçmemek üzere
ertelenebilir.
Seçilme
şartları
MADDE 50.
— Genel
kurul üyelerinin esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarına genel başkan,
başkan ve yönetim, denetim, disiplin kurullarına üye olarak
seçilebilmeleri için gerekli şartlar şunlardır:
a)
Denetim kurulu üyeliği için en az lise, bu şartı taşıyan üye bulunmadığı
takdirde sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul mezunu olmak;
Konfederasyon denetim kurulu üyeliğine dışarıdan seçilecekler için dört
yıllık yüksek okul mezunu ve denetim formasyonunu haiz olmak; disiplin
kurulu üyeliği için en az lise mezunu olmak; yönetim kurulu üyeliği için
ise en az ilkokul mezunu olmak.
b)
Konfederasyon denetim kuruluna dışarıdan seçilecekler ve yeni kurulan
odalar hariç, en az iki yıldır odaya kayıtlı olmak ve halen çalışıyor
bulunmak.
c)
(Değişik 23/01/2008 - 5728/573
md.)
Türk
Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;
kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da
devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin
işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas,
ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı
veya haksız mal edinme suçlarından hapis cezasına mahkum olmamak
Seçilme
şartlarından bir veya birkaçını taşımadığı sonradan anlaşılanlar ile bu
şartlardan en az birini görev süreleri içinde kaybedenlerin üyelikleri
kendiliğinden sona erer. Bu durumda üyeliğin düşmesi ve en fazla oy alan
yedek üyeden başlamak üzere yeni üyenin üyeliğe davetine ilişkin karar
ve işlemler yönetim kurulunca yerine getirilir.
Organlarda görev alma yasağı
MADDE 51.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarında denetim ve disiplin kurulu üyeliği
bulunanların, aynı kuruluşun yönetim kurulunda görev almaları yasak
olduğu gibi, bu kişilerin eşleri, üstsoy, altsoy ve ikinci derecedeki
kan hısımlarının da aynı dönemde, bu kuruluşun yönetim, denetim ve
disiplin kurullarında görev almaları yasaktır.
Farklı
mesleklerde faaliyet göstermelerinden dolayı birden fazla odaya kaydı
olan esnaf ve sanatkârlar ancak bir odanın yönetim veya denetim
kurulunda görev alabilirler. Bu kişiler, odalarda birden fazla yetkili
organ üyeliği görevi alamazlar.
Ayrıca,
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarından herhangi birisinde yönetim,
denetim veya disiplin kurulu üyeliği bulunanlar, diğer esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim, denetim veya disiplin
kurullarının en fazla ikisinde daha üye olarak yer alabilirler. Bu
kişiler uhdelerinde üç görevden ziyade üyelik bulunduramazlar. Aynı kişi
birlik ve federasyon başkanı olamaz.
Amaç dışı
faaliyet yasağı
MADDE 52.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında herhangi bir
faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları dışında faaliyet gösteren veya
bu Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın uyarısına rağmen
yerine getirmeyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının sorumlu
organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin
seçilmesine Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet
Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince
karar verilir. Yargılama, basit yargılama usulüne göre yapılır ve en geç
iki ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen organların yerine, bu Kanundaki usul ve esaslara
göre, en geç bir ay içinde yapılacak genel kurul ile yenileri seçilir.
Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlar. Görevlerine son verilen
organ üyelerinin cezai sorumlulukları saklıdır. Bu organların yukarıdaki
hükümler gereğince görevlerine son verilmesine neden olan ve mahkeme
kararında belirtilen tasarrufları hükümsüzdür.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç
işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği
hallerde gecikmede sakınca varsa, valilik tarafından faaliyetten men
edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört
saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını
kırksekiz saat içinde açıklar. Aksi halde bu
idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplantılar, Temsil ve
İlzam,
Huzur Hakkı ve Aylık
Ücretler,
Genel Sekreterler
Yönetim
kurulu toplantıları ve kararları
MADDE 53.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulları en az ayda bir
toplanır. Yönetim kurulu, gerek görülmesi halinde başkanın veya
üyelerinin çoğunluğunun ya da denetim kurulu
çoğunluğunun çağrısıyla her zaman toplanabilir. Yönetim kurulu
toplantılarının çağrısı üyelere yazılı olarak yapılır.
Yönetim
kurulu, üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve hazır bulunanların
çoğunluğu ile karar verir.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler yönetim
kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Yönetim kurulu üyeleri arasında
eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki seçimde en
fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde ise listeye göre sırayla
yönetim kuruluna getirilir ve yeni üye ilk toplantıya yazılı olarak
çağrılır. Yeni üyenin iştiraki sağlanmadan yönetim kurulu toplantısı
yapılamaz. Bu üyenin toplantıya icabet etmemesi halinde sonraki üye
çağrılarak yönetim kurulu üye sayısı tamamlandıktan sonra toplantı
yapılır.
Yönetim
kurulu üyelerinin toplu olarak görevden ayrılması veya asıl üye
sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması halinde;
üç ay içinde yapılacak seçimlere kadar, odalar birlik tarafından,
birlikler ve federasyonlar Konfederasyon tarafından, Konfederasyon ise
Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik bir kurul tarafından
yönetilir.
Başkan,
temsil ve ilzam
MADDE 54.
— Oda,
birlik, federasyon başkanı ve Konfederasyon genel başkanı, genel kurul
tarafından tek dereceli olarak seçilir; bunlar aynı zamanda ilgili esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşunun yönetim kurulu üyesi ve başkanıdır.
( İptal ikinci tümce: Ana.Mah.nin 30/9/2005 E.:2005/78, K.:2005/59
sayılı kararı ile )
Genel
başkan veya başkanın herhangi bir sebeple görevinden ayrılması
durumunda, yönetim kurulu kalan süreyi tamamlamak üzere kendi
aralarından birisini başkan olarak seçer.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri kendi
aralarından, odalarda bir başkan vekili; oda sayısı 50 ve daha az olan
birliklerde bir başkan vekili, 51-100 olan birliklerde iki başkan
vekili, 101 ve daha fazla olan birliklerde üç başkan vekili;
federasyonlarda iki başkan vekili; Konfederasyonda ise dört genel başkan
vekili seçer.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarını temsil ve ilzama başkan yetkilidir.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda, yönetim kurulunca yetkilendirilmiş olan
başkan vekili temsil ve ilzam görevini ifa eder. Esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarını, başkan veya başkan vekili ile genel sekreterin
müşterek imzaları bağlar.
Denetim
kurulu toplantıları
MADDE 55.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının denetim kurulları kendi üyeleri
arasından bir başkan seçer. Denetim kurulları ayda bir toplantı
yaparlar. Denetim kurulları yaptıkları denetimlerin sonucunu üç ayda bir
yönetim kurullarına, dönem sonunda da genel kurula rapor halinde
sunarlar.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler denetim
kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Denetim kurulu üyeleri arasında
eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki seçimde en
fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde ise listeye göre sırayla
denetim kurulunca yazılı olarak denetim kuruluna çağrılır.
Denetim
kurullarının asıl ve yedek üyelerinin tamamının görevden ayrılmaları ve
yedeklerinin de kalmaması halinde ilk seçime kadar odalarda birlik,
birlik ve federasyonlarda Konfederasyon, Konfederasyonda ise Bakanlık
tarafından bir denetçi atanır.
Aylık
ücretler ve huzur hakları
MADDE 56.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulu üyelerinin huzur
hakları, yönetim kurulu başkanı ve başkan vekilleri ile denetim kurulu
ve disiplin kurulu üyelerine verilecek aylık ücretler ile merkez
dışından genel kurul, başkanlar kurulu, yönetim kurulu, denetim kurulu
ve disiplin kurulu toplantılarına katılacak üyelere ve bunların
görevlendirilmelerinde ödenecek yolluk ve konaklama ücretleri, aşağıda
belirtilen hadleri aşmamak kaydıyla ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının genel kurullarınca belirlenir.
a)
Yönetim kurulu başkanlarına;
Odalarda
üye sayısı 100-500 olan odalarda asgari ücret, 501-1500 olan odalarda
asgari ücretin iki katı, 1501-3000 olan odalarda asgari ücretin üç katı,
3001-10000 olan odalarda asgari ücretin dört katı, 10001 ve daha fazla
üyesi olan odalarda asgari ücretin beş katı,
Birliklerde üye oda sayısı 25'e kadar olanlarda asgari ücretin üç katı,
26-50 olanlarda asgari ücretin dört katı, 51-100 olanlarda asgari
ücretin beş katı, 101-150 olanlarda asgari ücretin altı katı, 151 ve
daha fazla olanlarda asgari ücretin yedi katı,
Federasyonlarda üye oda sayısı 50'ye kadar olanlarda asgari ücretin beş
katı, 51-100 olanlarda asgari ücretin altı katı, 101 ve daha fazla
olanlarda asgari ücretin yedi katı,
Konfederasyonda Genel başkana asgari ücretin on katı,
b)
Yönetim kurulu başkan vekillerine; (a) bendinde belirtilen miktarların
2/4'ü,
c)
Denetim kurulu üyelerine; (a) bendinde belirtilen ücretlerin 1/4'ü,
d)
Disiplin kurulu üyelerine; (a) bendinde belirtilen ücretlerin 1/4'ü,
Aylık
ücret,
e) Aylık
ücret almayan yönetim kurulu üyelerine katıldıkları toplantı başına (a)
bendinde belirtilen ücretlerin 1/5'i huzur hakkı,
Alırlar.
Bu ücretler brüt asgari ücret üzerinden net olarak ödenir.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organ üyelerinin yurt içi
harcırahları, asgari ücretin 1/5'inden, yurt dışı harcırahları ise en
yüksek Devlet memuruna ödenen günlük harcırahtan fazla olamaz.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarında birden fazla organda görevli olanlar,
bu görevlerine ait ücretlerden yüksek olanı alırlar. Organ üyeleri,
meslek kuruluşları iştiraklerinden en fazla birinden ücret alabilirler.
Aylık
ücret alanlara huzur hakkı ödenmez.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları personelinin işe alınmalarına ve
ücretlerinin belirlenmesine yönetim kurulu karar verir.
Genel
sekreterler
MADDE 57.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının işlemlerini, mevzuat, ana sözleşmeleri
ve yönetim kurulu kararları doğrultusunda yürütmekle görevli bir genel
sekreter bulunur. Genel sekreterler birden fazla esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşunda görev yapamazlar. Genel sekreter yönetim kurulu
toplantılarına katılır, ancak oy kullanamaz. İhtiyaç duyulması halinde
onbinden fazla üyesi olan odalar ile birlik
ve federasyonlarda bir, Konfederasyonda üç genel sekreter yardımcısı
çalıştırılabilir.
Giderler,
başkan veya vekili ile genel sekreterin ortak imzasıyla yapılır. Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşları adına yazılacak yazılar da aynı
şekilde imzalanır. Ancak, yönetim kurulu kuruluş içi konularda genel
sekretere tek başına imza yetkisi verebilir. Konfederasyon genel
sekreteri, yönetim kurulunun izni ile harcama yetkisi dahil, görev ve
yetkilerinden bir bölümünü her yıl başında yeniden tespit edilmek
kaydıyla yardımcılarına devredebilir.
Genel
sekreterin atanması, terfi, cezalandırılması ve görevine son verilmesi
yönetim kurulu kararı ile yapılır. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ve
bunların eşleri, çocukları ve çocuklarının eşleri genel sekreter olarak
atanamaz. Genel sekreterin tezkiye amiri ise ilgili meslek kuruluşunun
başkanıdır.
Genel
sekreter, personelin birinci tezkiye amiri olup personelin atanma,
terfi, cezalandırma ve işten uzaklaştırma işlemleri teklifi üzerine
yönetim kurulunca yapılır.
Birlik
genel sekreterleri birliğe üye odaların genel sekreterleri ile temmuz ve
aralık aylarında, birlik başkanının gözetiminde yılda en az iki defa
eğitim ve değerlendirme toplantısı yaparlar.
Genel
sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak atanacakların 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartları
taşımaları gerekli olup; bu şartları taşımayanlar, genel sekreter ve
genel sekreter yardımcısı olarak atanamaz. Bu şartları taşımadıkları
sonradan anlaşılanların ise görevlerine son verilir.
Birlik ve
federasyon genel sekreter ve yardımcılarının en az iki yıllık yüksek
okul mezunu olmaları, oda genel sekreter ve yardımcılarının en az lise
ve dengi okul mezunu olması, Konfederasyon genel sekreteri ve
yardımcılarının ise, üniversitelerin işletme, iktisat, hukuk, siyasal
bilgiler, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri mezunu veya muadili bir
alanda yüksek tahsil yapmış olması şarttır. Genel sekreterlerin iktisadi
ve idari sahada tatbiki bilgi ve tecrübe sahibi olmaları ile yabancı dil
bilmeleri tercih sebebidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim, Kullanılacak
Defterler,
Aidatlar ve Belge
Ücretleri,
Ücret Tarifeleri
Denetim
MADDE 58.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları ile sicil işlemleri Bakanlık gözetim ve
denetimine tabidir.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının ilgili personeli ile organlarında
görevli üyeleri, Bakanlık denetim elemanlarının talebi üzerine kuruluşa
ait her türlü evrak, defter ve kayıtları göstermeye veya vermeye, para
ve diğer varlıkların sayılmasına müsaade etmeye, denetim ve incelemeleri
için yardımda bulunmaya ve çalışmalarını yapabilecekleri uygun bir yer
tahsis etmeye mecburdurlar.
Bu
yükümlülükleri yerine getirmeyen veya 59 uncu maddede belirtilen
suçlardan dolayı haklarında kovuşturmaya başlanan ve görevi başında
kalması denetim ve soruşturmanın yapılması bakımından sakıncalı görülen
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının personeli Bakanlık denetim
elemanlarınca doğrudan görevden uzaklaştırılabilir. Organ üyelerinin
görevden uzaklaştırılmaları ise denetim elemanlarının teklifi sonucu
Bakanlık veya Cumhuriyet Savcılığı tarafından yetkili asliye hukuk
mahkemesinde açılan dava üzerine mahkemece bir ay içinde basit usulde
yargılama yapılarak karara bağlanır. Mahkeme dava sonucunu Bakanlık,
ilgili oda ve üst kuruluşa bildirir.
(Değişik 23/01/2008 - 5728/574
md.)
Görevden uzaklaştırılanlar hakkında kovuşturmaya yer
olmadığı kararı verildiği ya da mahkumiyet kararı verilmediği takdirde,
bu kimseler tekrar görevlerine dönerler ve bunların görevden uzak
kaldıkları devreye ait ücretleri yasal faizleriyle birlikte, mensup
oldukları kuruluşlarca tam olarak ödenir. Denetim sonucunda düzenlenen
evrakın denetim elemanı tarafından o yerin Cumhuriyet Başsavcılığına
gönderilmesine üzerine Bakanlık davada müdahil sıfatını kazanır
Odaların sadece üye kayıtları ve belgeleri, sigortalılık yönünden
gerektiğinde
Esnaf ve
Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu
denetim elemanları tarafından denetlenebilir.
Cezai
takibat
MADDE 59.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organlarının üyeleri ve genel
sekreterleri ile personeli, görevlerini yerine getirirken görevleriyle
ilgili suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle bu
kuruluşların paraları ile para hükmündeki evrak, senet ve diğer malları
aleyhine, bilanço, kesin hesap, rapor, diğer her çeşit evrak ve
defterleri üzerinde suç işledikleri takdirde, bu suçlardan dolayı, adli
olarak kamu görevlileri gibi ceza görürler.
Kullanılacak beyanname, defter ve makbuzlar
MADDE 60.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarında kullanılacak defter, belge, beyanname,
makbuz ve fişler şunlardır:
a) Üye
kayıt defteri.
b) Üye
kayıt beyannamesi.
c) Genel
kurul karar defteri.
d)
Başkanlar kurulu karar defteri.
e)
Yönetim kurulu karar defteri.
f)
Denetim kurulu karar defteri.
g)
Disiplin kurulu karar defteri.
h)
Gelenek ve teamül defteri.
ı)
Demirbaş defteri.
j) Gelen
ve giden evrak kayıt defteri.
k)
Mevzuata uygun muhasebe defterleri.
l) Kasa
defteri.
m) Gelir
ve gider defteri.
n)
Kıymetli evrak defteri.
o) Gelir
ve gider makbuzu.
p) Tahsil
ve tediye fişi.
r)
Hizmetin gerektirdiği diğer defter ve belgeler.
Bu Kanuna
tabi meslek kuruluşlarında kullanılacak defter, beyanname, makbuz, fiş
ve belgeler ile oda üyelerinin mesleklerinin icrası nedeniyle resmî
kurum ve kuruluşlara verecekleri belgelerin basım ve dağıtımında
Konfederasyon yetkilidir. Bu belgelerden Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanından elektronik ortamda düzenlenenlerinin bedeli, bunu
düzenleyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunca Konfederasyona
ödenir.
Defter,
beyanname, makbuz, fiş ve diğer belgeleri yetkisiz olarak basan,
bastıran, dağıtan, değişik yollardan çoğaltan ve kullananlar bu
fiillerinden dolayı Konfederasyonun ilgili Cumhuriyet savcılıklarına
başvurusu üzerine, genel hükümler çerçevesinde sorumlu olurlar.
Kayıt
ücreti, aidat, katılma payı, düzenlenecek belge ve hizmet ücretleri
MADDE 61.
— Üyelerin
odalara, odaların birlik ve federasyonlara, birlik ve federasyonların
Konfederasyona ödeyeceği kayıt ücreti, yıllık aidat ve katılma payları
ile esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenledikleri belge ve
yaptıkları hizmet karşılığı ücretler şunlardır:
a) Üyenin
sicile ilk kayıt yapılması sırasında ödeyeceği kayıt ücreti, asgari
ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz. Kayıt ücreti, esnaf
ve sanatkârların sicil kaydı esnasında sicil müdürlüğü tarafından tahsil
edilir; kayıt ücretinin yarısı sicil ihtiyacında kullanılmak üzere
birlik adına açılacak banka hesabına, diğer yarısı ise ilgili odanın
banka hesabına aktarılır.
b) Üyenin
odaya ödeyeceği yıllık aidat, asgari ücretin onda birinden az,
yarısından fazla olamaz. Kayıt ücretinin alındığı yıl için ayrıca yıllık
aidat alınmaz.
c)
Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara, birlik ve
federasyonların Konfederasyona ödeyecekleri kayıt ücreti, asgari ücretin
yarısından az, tamamından fazla olamaz.
d)
Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara, birlik ve
federasyonların Konfederasyona, her yıl ödeyecekleri katılma payı,
ödemeyi yapacak esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun bir önceki yıl
gayri safi gelirlerinin % 3'üdür. Katılma payı hesaplamasında; bu Kanuna
göre üst kuruluşlardan satın alınan evrakın maliyet bedeli ile bu Kanun
dışındaki diğer kanuni düzenlemeler nedeniyle elde edilen gelirlerin
maliyet bedelleri ve bunlar için yapılan giderler gayri safi gelirden
mahsup edilir.
e) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenledikleri ve onayladıkları
belgeler ile yaptıkları hizmet karşılığında alacakları ücretlerin miktar
ve oranı; maktu olanlarda bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca
belirlenecek miktarın onda birinden, nispi olanlarda ise belgede geçen
değerin binde onundan fazla olamaz.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları tarafından tahsil edilen her türlü gelir,
tahsilatı yapan ilgili meslek kuruluşunun banka hesabına yatırılır.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları ve sicil müdürlüğü hesabına intikal eden
paraların meslek kuruluşlarına aktarılacak miktarları, elektronik
ortamda tahsil edildikleri anda ilgili meslek kuruluşunun banka hesabına
intikal ettirilir.
Kayıt
ücreti kayıt esnasında, yıllık aidat nisan ve ekim aylarında iki eşit
taksitte ödenir. Oda kaydını sildiren üyelerin aidatı üye kaydının
silindiği ay itibarıyla alınır. Süresi içinde ödenmeyen yıllık aidat ve
katılma payları için esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları yönetim
kurullarınca verilen kararlar ilam hükmünde olup icra dairelerince
yerine getirilir. Gecikme zammı, yıllık aidatın ve katılma payının bir
mislini geçemez.
Yıllık
aidatlarını ödemeyen üyelere, ödeme yapılıncaya kadar odaca yapılacak
hizmetler ile düzenlenecek ve onanacak belgeler verilmez.
Fiyat
tarifelerinin tespit şekli
MADDE 62.
— Bu Kanuna
tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin fiyat
tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu
olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından
sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat
tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün içerisinde
bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri,
uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu
tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya
varamazlarsa onbeş gün içinde o yerin mülki
amirinin ya da görevlendireceği
yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından
bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden
teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini
isteyebilirler.
Komisyon
kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı
takdirde tarife yürürlükten kalkar.
Komisyon
kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün
içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme
nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkâr ile
Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu,
Mutabakat Komiteleri
Esnaf ve
Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu
MADDE 63.
— Esnaf ve
sanatkâr meslek kollarını belirlemek ve yıllık gayri safi gelirleri ve
bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve sanatkârlar ile tacir ve
sanayicinin ayrımını yapmak, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1463
üncü maddesinde Bakanlar Kurulunca çıkarılması öngörülen karar taslağını
hazırlayarak Bakanlığa sunmak üzere; Bakanlık Müsteşarı veya ilgili
müsteşar yardımcısının başkanlığında, Bakanlık, Maliye, Millî Eğitim,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili genel müdürleri ile
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bir temsilcisi ile Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen
katılan bir temsilci ve Konfederasyonu temsilen
katılan bir temsilciden oluşan Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi
Belirleme Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Kurulun
sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
Mutabakat
komiteleri
MADDE 64.
— Bu Kanuna
tabi odalar arasında veya bu odalar ile Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği bünyesindeki odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere il ve ilçelerde mutabakat
komiteleri kurulur. Bu komiteler anlaşmazlıkları, Esnaf ve Sanatkâr ile
Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun belirleyeceği
esaslar dahilinde çözüme kavuştururlar.
Mutabakat
komiteleri;
a) Bu
Kanuna tabi odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından çıkacak
anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, İl ve ilçelerde mülkî amirin
başkanlığında ilgili odaların ve birliğin birer temsilcisinden oluşur,
oyların eşitliği halinde başkanın oyu iki sayılır.
b) Bu
Kanuna tabi odalar ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki
odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından çıkacak anlaşmazlıkları
çözümlemek üzere, il ve ilçelerde mülki amirin başkanlığında illerde
birlik, ilçelerde ilgili oda ile ticaret veya ticaret ve sanayi
odalarının birer temsilcisinden oluşur.
Komite
kararlarına karşı ilgililer tarafından on gün içinde yetkili Asliye
Hukuk Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkemenin kararı kesindir.
Kesinleşen mahkeme kararı üzerine ilgili sicil müdürlükleri kayıtlarında
gerekli işlemi yapmak zorundadırlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Muafiyetler ve
Listeler
Muafiyetler
MADDE 65.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve
bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere iktisap ettikleri ve
edecekleri gayrimenkuller ile bu
kuruluşların görevleri dolayısıyla elde ettikleri gelirler, katma değer
vergisi ve emlak vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan
müstesnadır.
Listeler
MADDE 66.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan ve olağanüstü genel kurul
toplantılarına katılacak üyeleri belirleyen ve seçim kuruluna verilecek
olan genel kurul toplantısına katılacaklar listesi, Maliye Bakanlığı ile
Konfederasyonun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenen ücret karşılığında
ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşu tarafından Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanından temin edilir. Tahsil edilen ücret tutarları
bütçeye gelir kaydedilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Esnaf ve
Sanatkârlar Sicili
Sicil
teşkilatı ve personeli
MADDE 67.
— Esnaf ve
sanatkârların sicillerinin, sağlıklı ve güvenli bir şekilde Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında tutulması ve yayınlanmasını
teminen ticaret davalarına bakan asliye
hukuk mahkemeleri gözetiminde ve kurulu bulunduğu il idari sınırları
içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak Esnaf
ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü kurulur. Sicilin personel ücretleri ve diğer
giderleri birlik tarafından karşılanır.
Sicil
işlemleri birlik yönetim kurulunun teklif edeceği aday veya adaylar
arasından Bakanlık tarafından onaylanacak sicil müdürleri tarafından
yürütülür. Sicil müdürlerinin en az ön lisans diplomasına sahip olmaları
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel
şartları haiz bulunmaları gereklidir. Gerek görülmesi halinde en az lise
mezunu olmak kaydı ile sicil müdürüne yardımcı olacak personelin ataması
birlik yönetim kurulunca yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir. Sicil
müdürlerinin ve personelinin görevden alınmaları atanmalarındaki usule
tabidir.
Bakanlık,
sicil müdürlerinin ve diğer sicil personelinin işlemlerini her zaman
denetlemeye ve görevden alınmasını ilgili birlik yönetim kurulundan
istemek de dahil olmak üzere gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.
Sicil
müdürleri, sicil kayıtlarını mevzuata ve gerçeklere uygun olarak tutmak
ve izlemekle görevli ve sorumludur. Sicil kayıtları üzerinde suç
işledikleri belirlenen sicil teşkilatı personeli hakkında bu suçlarından
ve diğer mevzuata aykırı işlemlerinden dolayı kamu görevlileri
hakkındaki cezalar uygulanır.
Türk
Ticaret Kanununun, ticaret siciline ilişkin 26 ila 40
ıncı maddelerinin bu Kanuna aykırı olmayan
hükümleri Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü hakkında da uygulanır.
Sicile
kayıt mecburiyeti ve sicil işlemleri
MADDE 68.
— Bu Kanun
kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar, yanlarında çalışanlar hariç,
çalışmaya başladıkları tarihten itibaren durumlarını otuz gün içinde
bağlı bulundukları sicile tescil ve Sicil Gazetesinde ilan ettirmekle
yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmediği tespit edilenler birlik
tarafından ruhsat vermekle yetkili ilgili kurum ve kuruluşlara
bildirilir. İlgili kurum ve kuruluşlar, sicil kaydı yapılana kadar
bunların faaliyetlerini durdurur. 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu
kapsamına alınan il ve mesleklerde faaliyette bulunacak esnaf ve
sanatkârlardan sicile kayıt sırasında meslek dalı ile ilgili ustalık
belgesi istenir.
Esnaf ve
sanatkârların sicile kayıtlarında, kendilerinin vergi mükellefi
ya da vergiden muaf olduklarının
belgelenmesi istenir.
Esnaf ve
sanatkârların meslekî faaliyette bulunabilmeleri ve ilgili odaya
kaydedilmeleri için sicile kayıtları şarttır ve sicile her bir meslek
için ayrı kayıt yapılması gereklidir. Sicile kaydı yapılan esnaf ve
sanatkârların ilgili odaya kayıt için bilgilerinin gönderilmesi, sicil
tarafından elektronik ortamda Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında gerçekleştirilir. Esnaf ve sanatkârlar kayıt
beyannamelerindeki hususlarda meydana gelen değişiklikleri en geç otuz
gün içinde sicile bildirmek zorundadırlar.
Esnaf ve
sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık alış veya
satış tutarları ya da gayri safi iş
hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanlar kendileri
istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği bünyesindeki odalara kayda zorlanamazlar. Ancak, yıllık alış
veya satış tutarları ya da gayri safi iş
hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların
kayıtları, sicil marifetiyle ticaret siciline aktarılır.
Tescili
gerektiren olay veya işlemlerin tamamen veya kısmen sona ermesi veya
ortadan kalkması halinde sicildeki kayıt ilgilinin talebi üzerine kısmen
veya tamamen silinir.
Sicil
müdürü tarafından öldüğü belirlenen ve varisleri tespit edilemeyen esnaf
ve sanatkârların sicil kayıtlarının silinmesi ve bu hususun Sicil
Gazetesinde ilanı doğrudan ve ücretsiz olarak yapılır. Bu durumdaki
işlemlerden 492 sayılı Harçlar Kanununda belirtilen harçlar tahsil
edilmez.
Sicil
işlemleri, sicil müdürleri ve personeli tarafından elektronik ortamda
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında gerçekleştirilir.
Kayıt ve
tescil harcı
MADDE 69.
—
( Değişik
28/3/2007-5615/29 md.)
Esnaf ve
sanatkârların sicile kayıt ve tescil harçlarının tutarı 492 sayılı
Harçlar Kanununun Ticaret Sicili Harçları hükümlerine göre hesap
edilecek harcın yarısıdır. Alınan bu harcın
red ve iadeler düşüldükten sonra kalan
tutarının yüzde 25'i ilgili birliğe gelir kaydedilmek üzere aktarılır .
Sicil
Gazetesi
MADDE 70.
— Sicile
kayıt edilen ve ilanı gereken hususlar, Bakanlığın gözetim ve denetimi
altında Konfederasyon tarafından Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanı kullanılarak elektronik ortamda Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar
Sicil Gazetesinde yayınlanır.
Sicil
Gazetesinin çıkarılmasına ilişkin esasları tespit, yayım işlerini sevk
ve idare etmek ve Bakanlık ile Konfederasyon arasındaki çalışmaları
koordine etmek üzere; Bakanlık Müsteşarının başkanlığında, ilgili
müsteşar yardımcısı, Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürü ve genel müdür
yardımcıları ile Konfederasyon genel sekreteri, genel sekreter
yardımcısı ve Sicil Gazetesi müdüründen oluşan Sicil Gazetesi komitesi
kurulur.
Sicil
Gazetesinde yayınlanacak ilan ücretleri Sicil Gazetesi komitesinin
teklifi ve Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girecek bir tarife ile
belirlenir. Sicil Gazetesi ilan ücretleri sicil tarafından elektronik
ortamda tahsil edilir ve Sicil Gazetesi hesabına elektronik ortamda
aktarılır.
BEŞİNCİ KISIM
Eğitim
Eğitimin
kapsamı, pratik meslek eğitimi ve denetimi
MADDE 71.
— Bu
Kanunun meslekî eğitime ilişkin hükümleri ile 3308 sayılı Meslekî Eğitim
Kanununun esnaf ve sanatkâr kesimindeki pratik meslek eğitimini
düzenleyen hükümleri Bakanlık, Millî Eğitim Bakanlığı ve Konfederasyonun
işbirliği ile bütünlük içinde yürütülür. Esnaf ve sanatkârların meslekî
eğitimleri, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile Millî Eğitim
Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından ortaklaşa
planlanır, yürütülür, değerlendirilir ve denetlenir.
Eğitimin
organizasyonu
MADDE 72.
— Bu
Kanunda ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirlenen amaçlar
doğrultusunda esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak ve
kalfaların, pratik meslek eğitimini gerçekleştirmek, her kademedeki
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının asli görevidir.
Esnaf ve
sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak ve kalfaların, meslekî
eğitimlerini organize etmek için esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının bünyesinde birer meslekî eğitim danışmanlığı birimi
kurulur.
Meslek
Eğitimi Fonu
MADDE 73.
— Esnaf ve
sanatkârların her türlü meslek eğitimi faaliyetini gerçekleştirmek ve
desteklemek amacıyla Konfederasyon bünyesinde Meslek Eğitimi Fonu
kurulur.
Fonun
kaynakları;
a)
Konfederasyon bütçesine her yıl bu amaçla konacak ödenekler,
b) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının eğitim bütçelerinden ödeyecekleri
paylar,
c)
Yapılacak bağışlar ve diğer gelirlerden,
Oluşur.
Fonda
toplanan kaynak, sadece esnaf ve sanatkâr kesimine yönelik yapılacak
meslekî eğitim ile bu eğitimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması
amacıyla kullanılır.
Meslek
eğitiminin finansmanı
MADDE 74.
— Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları bu Kanunda belirtilen meslek eğitimine
ilişkin görevleri yerine getirmek için, katılma paylarının
hesaplanmasında kullanılan yöntem esas alınarak, yıllık gayri safi
gelirlerinin % 5'ini ayırmak suretiyle
eğitim bütçesi yapmak zorundadırlar.
Odalar
ayırdıkları bu payın beşte birini birliğe,
beşte birini varsa federasyona, beşte birini Konfederasyon bünyesindeki
Meslek Eğitimi Fonuna, hesap yılını takip eden mart ayı sonuna kadar
öderler. Geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için
kullanırlar. Birlik ve federasyonlar ayırdıkları
bu payın beşte birini Konfederasyon bünyesindeki Meslek Eğitimi Fonuna
öderler, geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için
kullanırlar. Konfederasyon ise ayırdığı
payın tamamını Fona aktarır.
ALTINCI KISIM
Yönetmelikler,
Geçici ve Son Hükümler
Yönetmelikler
MADDE 75.
— Bu
Kanunun;
a) 4 üncü
maddesindeki karma odalarda kurulacak meslek komitelerinin kuruluşu ile
çalışma usul ve esasları Konfederasyon tarafından,
b) 47
nci maddesindeki, Bakanlık temsilcisinin
veya hükümet komiserinin görevlendirilmesi, görev ve yetkileri ile
bunlara ödenecek ücretler Bakanlık tarafından,
c) 49
uncu maddesinde belirtilen genel kurullarda oy verme işleminin
elektronik ortamda yapılması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık
tarafından,
d) 60
ıncı maddesindeki, esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarınca kullanılacak defter ve makbuzlar ile faaliyet
konularına ve mevzuata uygun nitelikte muamelat, muhasebe, personel
işlemlerinin usul ve esasları Konfederasyon tarafından,
e) 61
inci maddesindeki, kayıt ücretleri ve yıllık aidatlar ile esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenleyecekleri belgeler ve
yaptıkları hizmet karşılığında anılan maddede belirtilen hadler içinde
kalmak kaydıyla iller ve meslek gruplarının özellikleri dikkate alınarak
belirlenecek tarifelere göre tahsil edecekleri ücretler Konfederasyon
tarafından,
f) 62
nci maddesindeki, fiyat tarifelerinin
düzenleme usul ve esaslarının tayin ve tespiti Konfederasyon tarafından,
g) 63
üncü maddesindeki, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme
Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından,
h) 67, 68
ve 69 uncu maddelerinde yer alan, sicil işlemlerinin nasıl yürütüleceği,
defter ve kayıtların ne şekilde tutulacağı, hangi hususların tescil ve
ilan edileceği; resen kayıt ve terkin işlemleri, sicilin denetimi, sicil
memurlarına itiraz yolları, sicil personelinin nitelikleri, sorumluluğu
Bakanlık tarafından,
ı) 70
inci maddesindeki, Sicil Gazetesinin çıkarılması ve idare şekli,
giderlerinin karşılanması, gelirlerinin tahsili ve sarfı, ilan ve ücret
tarifesi, kayıtlarının tutulması, muamelat ve muhasebe işlemlerinin
yürütülmesi usul ve esasları ile Sicil Gazetesi komitesi üyelerine Sicil
Gazetesi gelirlerinden karşılanmak ve net aylık miktarı asgari ücret
tutarını geçmemek üzere ödenecek huzur
hakları Bakanlık tarafından,
j) 71, 72
ve 73 üncü maddelerinde yer alan pratik eğitimin verileceği iş yerleri
ve bunların denetimine ilişkin hükümlerinin usul ve esasları ve 3308
sayılı Meslekî Eğitim Kanununun uygulanmasında henüz kapsam içine
alınmamış il ve meslek dallarında yapılacak uygulama ve verilecek
belgeler ile Meslek Eğitimi Fonunun yönetimi ve fon kaynaklarının
kullanımı Konfederasyon tarafından,
Üç ay
içerisinde çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir. Konfederasyon
tarafından hazırlanması öngörülen yönetmelikler Bakanlık onayı ile
yürürlüğe konulur.
Bu
Kanunun 4, 16, 26 ve 34 üncü maddelerinde öngörülen örnek ana
sözleşmeler Bakanlıkça altı ay içinde hazırlanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler ile atıflar
MADDE 76.
— 17.7.1964
tarihli ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu yürürlükten
kaldırılmıştır. Diğer kanunlarda, 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar
Kanununa yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.
GEÇİCİ
MADDE 1. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş bulunan oda, birlik,
federasyon ve Konfederasyonun tüzel kişilikleri bu Kanunda öngörülen
şartları yerine getirmeleri kaydıyla devam eder.
GEÇİCİ
MADDE 2. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce olağan ve olağanüstü genel kurullarını yapmış ve
yapmamış olan esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, olağan genel
kurul toplantılarını ve seçimlerini 2005 yılında olmak üzere; odalar
ekim ayında, birlikler ve federasyonlar kasım ayında, Konfederasyon
aralık ayında, bu Kanuna göre yeniden yaparlar. Esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarının halen görevde olan yetkili kurulları, bu Kanuna
göre 2005 yılında yapılacak olağan genel kurul ve seçimlere kadar olan
görev sürelerini mevcut durumları ile tamamlarlar. Bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden sonra esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yapılacak
olağanüstü genel kurulları ve seçimleri bu Kanuna göre yapılır ve
yetkili organlar bu Kanuna göre teşekkül ettirilir.
GEÇİCİ
MADDE 3. —
15.8.2005 tarihine kadar, mevcut esnaf ve sanatkârlar odalarına kayıtlı
üyelerin üyelik nitelikleri bu Kanunun 7 nci
maddesinde belirtilen şartlara uygun olarak yönetim kurulu tarafından
güncelleştirilir.
Sicile
kayıtlı olmayıp odaya kayıtlı üyelerle, odaya kayıtlı olmayıp sicile
kayıtlı olan üyelerin eksik işlemleri, sicil tarafından oda ve sicil
numaraları ilgili odayla irtibatlı olarak verilerek tamamlanır. Ayrıca,
odalar; üyelerine ilişkin bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında güncelleştirilmesini 15.8.2005 tarihine kadar, tamamlamak
zorundadırlar. Üyeler de bu süre içinde eksik bilgilerini odaya
ulaştırmak mecburiyetindedirler. Bu çalışmalar sonucunda vefat ettiği,
emekli olarak veya başka bir nedenle mesleğini icra etmekten vazgeçtiği
tespit edilen üyelerin bilgilerini havi listeler oda yönetim kurulunca
sicile bildirilir ve bu kişilerin sicil ve oda kayıtları silinir. Bu
şekilde yapılan terkin işleminden harç alınmaz ve Sicil Gazetesinde
yayımı ücretsiz olarak yapılır.
Oda
kayıtları bulunup esnaf ve sanatkâr sicil kayıtları olmayan üyelerin
üyeliklerinin bu yasaya uygun olarak güncellenmesini temin için üyelik
niteliklerini taşımaları kaydıyla ve bir sefere mahsus olmak üzere
15.8.2005 tarihine kadar esnaf ve sanatkâr siciline yapılacak
kayıtlarında tescil harcı ve herhangi bir masraf alınmaz ve bunların
Sicil Gazetesinde ilanı ücretsiz olarak yapılır.
Oda
üyeliğine istinaden Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar
Sosyal Sigortalar Kurumu üyesi olan, ancak bu Kanunun yürürlüğe
girmesiyle üyelik şartlarını taşımadıkları için oda üyelikleri sona
erenlerin bu kuruma olan üyelikleri, yükümlülüklerini yerine getirmeleri
kaydıyla devam eder.
Güncelleme çalışmaları sırasında Maliye Bakanlığı, Esnaf ve Sanatkârlar
ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve Sosyal
Sigortalar Kurumu gibi kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarından
yararlanılır.
GEÇİCİ
MADDE 4. —
Bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci
fıkrası, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan
İstanbul Bilumum Madeni Eşya Sanatkârları Odaları Birliği için
uygulanmaz. Bu Birlikte İstanbul Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğüne
bağlı bir sicil müdür yardımcısı görev yapar.
GEÇİCİ
MADDE 5. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren;
a) Yıllık
aidatlarını, 31.12.2003 tarihine kadar ödemeyen oda üyelerinin, bu
tarihten önceki dönemlere ilişkin yıllık aidat borçları ve gecikme
zamları,
b)
Katılma ve eğitim paylarını, 31.12.2003 tarihine kadar ödemeyen oda,
birlik ve federasyonların, bu tarihten önceki dönemlere ait katılma ve
eğitim payı borçları ve gecikme zamları,
2004
yılına ait yıllık aidat, katılım payı ve eğitim payları asıllarının üç
ay içinde ödenmesi kaydıyla terkin olunur.
31.12.2003 tarihinden önceki dönemlere ait yıllık aidat ve gecikme zammı
borcu olup oda tarafından kanuni yollara başvurulduğu halde adresinde
bulunamayan ve gayrifaal olduğu anlaşılan
üyeler oda yönetim kurulunca tespit edilerek sicil ve oda üyelik
kayıtlarının silinmesi için sicile bildirilir; bu şekilde yapılan terkin
işlemlerinin Sicil Gazetesinde yayımı ücretsiz olarak yapılır ve harç
alınmaz.
GEÇİCİ
MADDE 6. —
15.8.2005 tarihine kadar, yapılacak güncelleme çalışmaları sonucunda
aktif üye sayıları 100'den az olan odalar, Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında Bakanlıkça tespit edilir ve bu odalar mahkeme kararına
gerek kalmaksızın kendiliğinden fesih olmuş sayılırlar ve durum Bakanlık
tarafından ilgili birliğe bildirilir. Bu odalar hakkında ilgili birlik
tarafından bu Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrasındaki fesih ile
ilgili hüküm uygulanır.
GEÇİCİ
MADDE 7. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla yürürlükten kaldırılan
507 sayılı Kanuna göre tesis edilmiş bulunan ajanlıklar kendiliğinden
lâğvolur ve haklarında bu Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrasındaki
fesih ile ilgili hüküm uygulanır. Ajanlık üyeleri 15.8.2005 tarihine
kadar, sicil tarafından bu Kanunun 6 ncı
maddesinde belirtilen esaslar dahilinde ilgili odalara devir ve kayıt
edilir. Bu işlem için üyelerden herhangi bir ücret alınmaz. Bu
ajanlıkların üye kayıt defterleri bağlı olduğu birlik tarafından
muhafaza edilir.
GEÇİCİ
MADDE 8. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla yürürlükten kaldırılan
507 sayılı Kanuna göre büyükşehir
statüsündeki illerin il merkezlerine dahil ilçelerde kurulmuş olan
odalar ile daha sonra büyükşehire dahil
edilen ilçelerde kurulmuş odalar mevcut üyelerini muhafaza ederler.
Ancak, daha sonra yapılacak yeni üyelik kayıtlarında bu odaların çalışma
bölgesinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar isteklerine göre bu
odalara veya büyükşehir sınırları içinde
kurulu bulunan ilgili odaya sicil tarafından kaydedilir.
GEÇİCİ
MADDE 9. —
Sicil Gazetesinin elektronik ortamda yayımlanmaya başlanmasından önce
yayınlanmış nüshaları Bakanlık ve Konfederasyonun gözetim ve
işbirliğinde elektronik ortama aktarılır.
GEÇİCİ
MADDE 10. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce genel sekreter, genel
sekreter yardımcısı ve sicil memuru olarak atanmış olanlarda bu Kanunda
belirtilen nitelikler aranmaz; sicil memurları sicil müdürü olarak
atanmış sayılır.
GEÇİCİ
MADDE 11 —
Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler çıkarılıncaya kadar mevcut
yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına
devam olunur.
GEÇİCİ
MADDE 12. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ilçelerde kurulu bulunan ve üye
sayıları 100’den aşağı olan odaların, toplam üye sayıları 100’den aşağı
olmaması şartıyla 2005 yılı Ekim ayında yapacakları genel kurulları
öncesinde müşterek genel kurullarını yaparak birleşmeleri halinde karma
oda olarak devam ederler.
Yürürlük
MADDE 77.
— Bu Kanun
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 78.
— Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
20 Haziran 2005 |